‘Het moet geler klinken’

Joy Division. A Documentary Regie: Grant Gee€ 19,99 *****

Joy Division. A Documentary

Regie: Grant Gee€ 19,99

Wie na Anton Corbijns speelfilm Control meer wil weten over de Britse doem-band Joy Division en zanger Ian Curtis, wordt op zijn wenken bediend met de voorbeeldige nieuwe documentaire Joy Division. Hij is gemaakt door Grant Gee, die eerder een tourverslag van Radiohead filmde (Meeting People Is Easy, 1998). Gee verlevendigt het verhaal met mooie beeldeffecten, en is goed in het vastleggen van troosteloze stadsgezichten. We zien eindeloze straten met grauwe woonkazernes, en gitarist Bernard Sumner vertelt dat hij in het vervallen Manchester van zijn jeugd tot zijn negende „geen boom had gezien”.

In documentaires over popgroepen moet vaak te veel informatie in te korte tijd worden verteld, maar omdat de carrière van Joy Division slechts vier jaar duurde (van 1976 tot mei 1980, toen Ian Curtis zelfmoord pleegde), kan Gee alle stadia nauwkeurig volgen. Openhartig vertellen de betrokkenen over de ontwikkelingen van de muziek, en over hun verhouding met Ian Curtis. Curtis’ weduwe Deborah, op wier memoires Corbijn zijn film Closer baseerde, werkte niet mee, hier horen we het verhaal van ‘the other woman’, Annik Honoré.

Mooi zijn de herinneringen aan de samenwerking met de altijd stonede producer Martin Hannett, die de bandleden aanwijzingen gaf als „het moet geler klinken”. Het was zijn revolutionaire aanpak (met echoënde geluiden van ijzeren liftschachten in de muziek gemixt, en een specifieke drumsound) die Joy Division zijn herkenbare klank gaf – al zegt bassist Peter Hook hier dat Hannett slechts opnam wat de band hem aanreikte.

De muzikanten verbazen zich over de persoon van Curtis die „bloemen kocht voor zijn vrouw” en even later hypnotiserend als een derwisj over het podium danste. Curtis’ toenemende depressiviteit hing samen met zijn epilepsie en de medicijnen die hij daarvoor nam; de druk van de angst voor een ‘aanval’ werd te groot. Sumner vertelt dat Curtis hem eens belde en zei dat hij uit de band zou stappen om in Nederland „een boekhandel te beginnen”. Vriendin Annik Honoré merkte de groeiende weerzin tegen optreden, maar ook de onmacht om met het romantische popster-zijn te breken.

Bernards Sumner biecht op dat hij voor zijn dood nooit naar de teksten van Curtis had geluisterd. Peter Hook vertelt dat het hem nog altijd spijt dat hij niet naar de wake is gegaan. Maar zo gaat het als je 22 bent, zegt hij. „Dan ga je naar de pub.”