De nieuwe mode

Is het waar dat de mode de geest van de tijd weerspiegelt? In de Tweede Wereldoorlog werd er niet veel aan mode gedaan. Misschien wel niets. Textiel werd schaars, ging op de bon. Om een lapje te kopen moest je ‘punten’ hebben. Oude pakken werden ‘gekeerd’, dat wil zeggen, de binnenkant werd buitenkant en dan zag het er weer even uit ‘als nieuw’. Na de Bevrijding kwam de mode terug, eerst in de vorm van de New Look ontwerpen, betrekkelijk lange jurken met een nauwe taille en een wijde rok. Elegant, romantisch. H.A. Gomperts, belangrijk essayist uit die jaren, heeft er een stukje over geschreven. De New Look zag hij als bevestiging dat we een keerpunt hadden bereikt. Aan het begin van deze maand is de grote couturier Yves Saint Laurent gestorven. Hij heeft de moderne vrouw de broek, stilettohakken en rode nagels gegeven.

Ik ben niet modebewust. Een vrouw heeft zich mooi aangekleed of niet en of dat dan volgens de dernier cri is vind ik minder belangrijk. De jaren zestig braken aan, de minirok kwam in de mode en wij jonge mannen droegen jeans, net als James Dean. Vooruitstrevende jongens lieten hun haar groeien, namen deel aan het verzet op straat en werden in De Telegraaf gesignaleerd als langharig werkschuw tuig. Omstreeks dezelfde tijd namen middelbare heren afscheid van hun vest en gleufhoed. De dageraad van de grote informaliteit was aangebroken. De stropdas heeft zich nog vrij lang algemeen gehandhaafd, maar om mij heen kijkend denk ik dat nu toch een meerderheid van de mannen dasloos is. Wouter Bos is de eerste dasloze minister. In het volgende kabinet komen er meer. Er groeit nu een generatie op die niet weet hoe je een das moet strikken. Het is weer een van die tekenen dat zich in Nederland een nieuw soort klassenloze maatschappij ontwikkelt.

Maar dit betekent niet dat wij mannen steeds meer op elkaar gaan lijken. Deze maand is in Milaan en Florence de nieuwe mannenmode getoond. De International Herald Tribune heeft er een paar rijk geïllustreerde pagina’s aan gewijd en, heren, je weet niet wat je ziet. De geest van de tijd, las ik, wordt bepaald door de zich samenpakkende wolken boven het financiële universum. Dit betekent dat je je het best in een pak kunt steken dat sterk doet denken aan een lichtblauwe gestreepte pyjama. Ontworpen door Dolce & Garbani. Of zet een leuk hoedje op en trek een gestreept vest en een halve korte broek aan, van Antonio Marras. Daarbij horen sokken en gymschoenen. Of een donkerblauw ensemble met diep decolleté van Armani. Een los lang flodderjasje, halve handschoenen die je vingers vrij laten en een kaki hoedje doen het ook heel goed. Van Prorsum.

De heren die ons op de catwalk laten zien wat we moeten dragen, hebben allemaal een zorgvuldig behandelde wilde haardos, een baard van vier dagen en voor het overige hebben ze één ding met hun vrouwelijke collega’s gemeen: hun oogopslag. Ze kijken broeierig somber recht in de lens, er kan geen lachje af. Wat gaat er in hun hoofd om? Denken ze aan een vijand die ze te grazen willen nemen, aan hun vriendin die een paar uur tevoren de verhouding heeft opgezegd? Als je van die prachtige kleren draagt, zou je juist wat opgetogener moeten zijn, dunkt mij. Maar dat is niet de geest van de tijd. Je zonderling uitdossen en dreigend-somber kijken, dat is de essentie van deze dagen.