Wild van de vrolijke beat uit de jaren zestig

De beatmuziek – denk Beatles, The Who – beleeft een revival. Of sterker nog.

De beatmuziek vindt zichzelf namelijk om de drie jaar opnieuw uit

De Argentijnse band Los Peyotes, die optreedt op het festival Primitive! in Rotterdam.

Het pispotkapsel, hoogwaterbroek, spencer, puntschoenen en het lage orgeltje maken een terugkeer op het podium. Vorige week stond de Noorse band The Cheaters op de Nederlandse podia. En eerder dit jaar zorgde de Rotterdamse beatgroep The Madd voor een van de meest opwindende optredens tijdens het Noorderslag festival.

Het summum van de beatmuziek - denk aan muziek in de trant van de Beatles, Kinks en The Who – begint vanavond in de Rotterdamse concertzaal Waterfront. Tot en met aanstaande zaterdag vindt daar de vijfde editie van het Primitive! Festival plaats. Bands en bezoekers uit de hele wereld verzamelen zich voor drie dagen garage- en beatmuziek, go-godanseressen en burlesqueshows en voor vrolijke en zomerse optredens van uiteenlopende bands. Als de optredens afgelopen zijn leggen de dj’s hun vinyl op de draaitafel, en dan nog het liefst alleen maar oude singletjes.

Primitive!-organisator Dandy Dave Andriese, zelf bandlid van De Nederbietels en de surfband The Apemen, ziet een revival van de beat. „Door mensen als Dita Von Teese [bekende burlesquedanseres en ex-vrouw van Marilyn Manson, red.], Jack White van de White Stripes en Quentin Tarantino spreekt de muziek en de daarbij behorende scene weer tot de verbeelding. Sinds het verschijnen van de film Pulp Fiction kent iedereen tenslotte Dick Dale weer, of in ieder geval zijn surfgeluid. Voor ons was dat allemaal niets nieuws, maar een nieuwe groep jongeren wordt nu ook enthousiast voor de beat.”

De beatmuziek ontstaat aan het begin van de jaren zestig in Engeland met bands als de Beatles en The Who. Rond dezelfde tijd komt er in Amerika met Question Mark & the Mysterians, 13th Floor Elevators en The Sonics een nieuwe stroming jonge bands op. Zij delen de energie en rebellie van de beat, maar leggen er een dosis blues in en maken de muziek rauwer door gitaarvervormingen. Het zijn dan ook vooral deze Amerikaanse garagebands die later als voorlopers van de punk worden gezien.

Ook in Nederland zijn in die jaren de nederbietbands populair, zoals bijvoorbeeld The Outsiders. Deze band is zelfs van invloed op de grungemuziek van de jaren negentig.

Kurt Cobain, zanger en gitarist van Nirvana, was een groot fan van The Outsiders en zanger Wally Tax. De Amerikaans grungeband zette dan ook regelmatig een cover van de Amsterdamse band op hun speellijst.

Tijdens zijn verschillende buitenlandse tours ontdekte Primitive!-organisator Dandy Dave een kleinschalige, maar hechte scene rond de beatmuziek. „Het is een groep fanatici die van feest naar feest reizen. Vooral in Duitsland, Engeland en Spanje zijn ze nog helemaal wild van de beat. In Spanje lijkt het wel of elk dorp minstens één beatclub heeft. Alsof je in een tijdmachine stapt.”

De hedendaagse beat- en garagecultuur is een samenraapsel van verschillende stijlen. De Britse beatnikstijl uit de jaren zestig is nog steeds de grootste leverancier, met de strakke pakken, de kapsels en de reverbgitaren.

Maar wie op het Primitive! Festival rondloopt zal ook andere invloeden tegenkomen. De danseressen en stripteaseacts op het podium herinneren aan zowel oude Parijse vaudeville theater en Bettie Page uit het Amerika in de jaren vijftig als aan de exotische Tikicultuur.

„De beatmuziek vindt zichzelf om de drie jaar uit”, meent Dandy Dave. Het heeft volgens hem niets met misplaatste nostalgie te maken. „De muziek is tijdloos. En het gevoel dat het oproept ook. Het is hele primitieve muziek, om op te feesten.”

Het festival haalt elk jaar opnieuw een aantal oude namen uit de vergetelheid. Zo staat er dit jaar een reünie van The Outsiders, met gastzangers, op het programma. Maar er treden ook nieuwe bands op, waaronder The Micragirls, Los Peyotes en Thee Vicars. „De gemiddelde leeftijd van Thee Vicars is zeventien jaar”, zegt Dandy Dave. „Ze moeten aan hun moeder vragen of ze naar Rotterdam mogen. Dit onderstreept de tijdloze energie van de beat.”