Soepelere reclameregels voor commerciële omroepen

De regels voor reclame bij Nederlandse commerciële omroepen worden versoepeld. Dat bleek tijdens de behandeling van de Mediawet in de Tweede Kamer.

De commercial die plompverloren, midden in een spannende scène, een speelfilm onderbreekt, is over een paar maanden verleden tijd. Althans, de commerciële omroepen krijgen meer mogelijkheden om te bepalen wanneer zij programma’s onderbreken. Nu mag slechts om de twintig minuten een reclameblok worden uitgezonden. De hoeveelheid reclame blijft gelijk, 12 minuten per uur. Films, kinderprogramma’s en actualiteitenrubrieken mogen niet meer dan een keer per dertig minuten worden onderbroken door reclame.

Dat bleek gisteren tijdens de behandeling van de nieuwe Mediawet in de Tweede Kamer. Minister Plasterk (Media, PvdA) steunt waarschijnlijk een amendement van de Kamerleden Atsma (CDA) en Van Dam (PvdA) die pleiten voor vroegtijdige invoering van de soepeler Europese reclameregels. Plasterk was aanvankelijk van plan de vrijere regels uit de vorig jaar aangenomen Europese richtlijn ‘Audiovisuele mediadiensten zonder grenzen’ pas later in te voeren. De nieuwe reclameregels zijn in het voordeel van de Nederlandse commerciële omroep SBS (SBS 6, Net 5, Veronica) ten opzichte van RTL, dat werkt met een Luxemburgse uitzendlicentie. De Luxemburgse mediawet is nog niet aangepast aan de nieuwe Europese tv-richtlijn.

De Mediawet, die waarschijnlijk eind dit jaar van kracht wordt, verkort de minimumduur van reclameblokken naar één minuut, biedt de mogelijkheid tot split screen reclame (bijvoorbeeld links het programma, rechts de commercial) en geeft adverteerders meer mogelijkheden wat betreft slogans en titelsponsoring.

De regels voor alcoholreclames worden strenger. Het wordt verboden om tot negen uur ’s avonds reclame te maken voor bier en andere alcoholhoudende dranken. Het kabinet wil zo het alcoholmisbruik onder jongeren remmen. Een reclameverbod op snoep, snacks en frisdrank, een voorstel van Van Dijk (SP) om overgewicht tegen te gaan, komt hoogstwaarschijnlijk niet in de mediawet.

De Europese Commissie heeft grote invloed op deze nieuwe Mediawet die de oude wet uit 1987 volledig vervangt. Europees commissaris Kroes (Mededinging) uit al langer kritiek op de grote staatssteun die publieke omroepen in Europa krijgen. De Nederlandse publieke omroep kreeg enkele jaren geleden een miljoenenboete omdat zij te veel financiële steun van het rijk zou hebben gehad en dat zou hebben opgepot in de omroepreserves. De mediawet komt de kritiek uit Brussel tegemoet en stelt een beperking voor op de reserve.

Kroes had ook kritiek op de in haar ogen weinig heldere taakomschrijving van de publieke omroep. Met name activiteiten op internet zouden niet behoren tot de taak van de publieke omroepen en concurrentievervalsend zijn. De nieuwe mediawet maakt nu expliciet dat ook activiteiten op internet een integraal deel vormen van de activiteiten van de Nederlandse publieke omroep. „In het digitale tijdperk horen themakanalen, websites en audiovisuele diensten als ‘Uitzending gemist’ onlosmakelijk bij de publieke taak”, schrijft Plasterk in de memorie van toelichting. De mediawet schrapt het onderscheid tussen hoofdtaken (radio, tv) en neventaken (internet) van de publieke omroep. Plasterk zei gisteren in de Kamer dat hij „in basishouding” tevreden is over de prestaties van de publieke omroep. De minister vindt dat de publieke omroep op het gebied van opinie en informatie wat pluriformer mag worden en niet overwegend een links en progressief geluid moet laten horen. Henk Hagoort, de nieuwe bestuursvoorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep, zei vorige week hetzelfde. Ook wil Plasterk dat er meer nieuw Nederlands drama komt. Hij heeft daarvoor budget beschikbaar gesteld.

De gisteren besproken wet is de eerste in een reeks van nieuwe mediawetgeving. Na de zomer praat de Tweede Kamer over de financiering en erkenning van de publieke omroepen. De versoepeling van de reclameregels is een voorschot op die wetgeving. Dinsdag stemt de Kamer over de nieuwe Mediawet.