Paspoort weer in handen van een staatsbedrijf

Een Frans staatsbedrijf gaat het Nederlandse paspoort maken. Nederland vindt dat geen probleem. De VS, waar hetzelfde bedrijf ook een overname wil doen, zien wel bezwaren tegen de Fransen.

Is de staatsveiligheid in het geding als het Nederlandse paspoort wordt gemaakt door een bedrijf dat in buitenlandse handen is? Staatssecretaris Ank Bijleveld (Binnenlandse Zaken, CDA) vindt van niet. Zij gaf daarom vorig week haar goedkeuring aan de verkoop van Sdu Identification, de producent van het Nederlandse paspoort.

Het Haarlemse bedrijf (voorheen Enschedé/Sdu) wordt overgenomen door Sagem Sécurité, onderdeel van het Franse concern Safran, deels eigendom van de Franse staat. Bijleveld maakt een voorbehoud, want een aantal vragen die het ministerie van Binnenlandse Zaken stelde aan Sdu Identification over veiligheid en de toekomst van het bedrijf, vergt nog nadere juridische uitwerking. De Nederlandse staat heeft – als voormalig aandeelhouder van Sdu – inspraak in de toekomstige eigenaar van Sdu Identification.

„Sdu Identification blijft een Nederlandse vennootschap die voldoet aan door Nederland gestelde eisen”, zegt directeur Sam van Oostrom van Sdu Holding. Hij geeft geen details hoe Sdu Identification de productie van onder meer paspoorten heeft beveiligd. Sdu gaat zich concentreren op het uitgeven van zakelijke publicaties. Het bedrijf is met name actief op de juridische markt, in de bouw en het openbaar bestuur. Sdu Uitgevers publiceert ook de Staatscourant. Sdu is eigendom van investeringsmaatschappijen van ABN Amro en Allianz.

De globalisering van de paspoorten-, rijbewijzen- en toegangspasjesbranche is al enige jaren in volle gang. Sdu Identification produceert in Haarlem ook identiteitsbewijzen voor Finland, Ierland en Slowakije. Het Franse Sagem Sécurité, de nieuwe eigenaar van Sdu Identification, maakt Britse en Amerikaanse identiteitsbewijzen en werkt voor alle legeronderdelen in de Verenigde Staten.

Des te opmerkelijker zijn de bezwaren die klinken vanuit de VS tegen een andere mogelijke overname van Sagem Sécurité. De Fransen hebben hun zinnen gezet op Digimarc, een bedrijf uit Beaverton, Oregon, dat identiteitsbewijzen en kopieerbeveiligingen voor films en muziek maakt. Sagem deed maandag een (ongevraagd) bod van 193 miljoen euro op Digimarc.

„Wanneer we het legitimeren en certificeren van Amerikaanse burgers in handen geven van een buitenlandse partij roept dat serieuze vragen op, met name over de nationale veiligheid”, aldus Robert LaPenta. „Zeker als die partij voor 30 procent het eigendom is van de Franse overheid.” LaPenta is verre van onafhankelijk in deze. Hij is de bestuursvoorzitter van L-1 Identity Solutions, een concurrent van Sagem en eveneens in de race voor de overname van Digimarc. Sterker nog, L-1 Identity Solutions en Digimarc besloten in maart tot een fusie. In de kleine lettertjes van dat akkoord staat dat Digimarc alleen met een andere partij mag onderhandelen als er een ander „superieur voorstel” ligt. Dat is nu het geval, zeggen deskundigen. Sagem wil betalen in cash, L-1 deels in eigen aandelen.

Een overname van Digimarc door Sagem Sécurité is nog lang geen feit. De overeenkomst moet onder meer worden beoordeeld door een overheidsorganisatie genaamd Committee on Foreign Investment in the United States. De CFIUS onderzoekt alle buitenlandse investeringen in ‘gevoelige’ sectoren in de Verenigde Staten. Dat is al enige jaren een kwestie in Washington. In 2005 slaagde de Amerikaanse oliemaatschappij Chevron erin om met behulp van Congresleden de overname te blokkeren van het Californische energiebedrijf Unocal door de Chinese oliemaatschappij CNOOC. Chevron kocht Unocal later zelf.

Ondertussen is L-1 Identity Solutions – met voormalig CIA-directeur George Tenet in de raad van bestuur – zelf bijzonder actief in het buitenland. Het bedrijf exporteert onder meer biometrische apparatuur en toegangssystemen naar China, schreef auteur Naomi Klein eind mei in het Amerikaanse tijdschrift Rolling Stone. „Met de hulp van Amerikaanse bedrijven zoals L-1 Identity Solutions bouwt China een hightech politiestaat. En is het klaar om die te exporteren naar andere landen.”

De overname van Sdu Identification wordt waarschijnlijk in augustus afgerond. Sdu-directeur Van Oostrom verwacht dat de verkoop geen banen zal kosten.