Ha, papa blijft wat langer thuis!

GroenLinks vindt dat vaders voortaan na een bevalling tien dagen thuis mogen blijven.

Te duur, vinden werkgevers. Een compromis is in de maak.

GroenLinks wil dat vaders meer tijd krijgen om na de geboorde een band op te bouwen met hun baby. Andere politieke partijen twijfelen over het voorstel. Foto Spaarnestad Foto 1961 foto: Walter Blum Collectie Spaarnestad Photo Telefonerende vader met huishoudschort geeft baby de fles. [1961]. tentoonstelling BABY. De ideale mens verbeeld 1840-heden Nederlands Fotomuseum, Rotterdam Spaarnestad

Vanavond is het erop of eronder voor GroenLinks. Dan wordt duidelijk of de Tweede Kamer instemt met een wetsvoorstel om partners van vrouwen die zijn bevallen, méér betaald kraamverlof te geven dan de huidige twee dagen. ‘Vaderverlof’ wordt het genoemd; hoewel het verlof is bedoeld voor zowel vaders als lesbische partners.

GroenLinks-fractieleider Femke Halsema en Kamerlid Ineke van Gent vinden het belangrijk dat niet alleen moeders maar ook vaders de tijd krijgen om een band op te bouwen met hun pasgeboren kind. Ze verwachten dat mannen meer zorgtaken op zich zullen nemen als ze vanaf het prille begin bij de verzorging zijn betrokken. Bovendien kunnen pas bevallen vrouwen de steun goed gebruiken, stelt GroenLinks. „Het is niet meer van deze tijd om te verwachten dat oma, de buurvrouw of een vriendin wel even kan bijspringen.”

Vaders hebben nu wettelijk recht op twee dagen vrij op kosten van hun werkgever: op de bevallingsdag en de dag erna, om aangifte te doen van de geboorte. Volgens GroenLinks heeft 85 procent van de vaders behoefte aan extra verlof. De vakcentrale FNV haalde hiervoor vierduizend handtekeningen op.

Afgelopen dinsdagavond debatteerde de Tweede Kamer voor het eerst over het vaderverlof. Van tevoren was al duidelijk dat het wetsvoorstel van GroenLinks in zijn oorspronkelijke vorm niet op een meerderheid van de fracties kon rekenen. Alleen de SP toonde zich enthousiast.

Vanavond wordt het debat vervolgd. Het ziet ernaar uit dat er een aanpassing van het wetsvoorstel komt. Maar er is ook nog een kans dat het helemaal niet doorgaat. De meeste partijen vinden het plan wel sympathiek, maar hebben er bezwaren tegen om de rekening eenzijdig bij de werkgevers te leggen. GroenLinks heeft berekend dat het vaderverlof jaarlijks 165 miljoen euro kost. Dat is volgens de partij „maar een duizendste van de loonsom”.

Maar volgens de werkgevers kunnen de kosten oplopen tot zeker 200 miljoen euro, als werknemers moeten worden vervangen, of als een bedrijf door de afwezigheid van de vaders minder productief is. Bovendien, zo voerden de werkgeverskoepels VNO-NCW en MKB Nederland aan in een brandbrief aan de Kamer, hebben vaders al een zee aan vakantie- en verlofdagen. Die kunnen ze toch gewoon opnemen, zoals nu ook al gebeurt? Volgens de werkgevers nemen vaders na de geboorte gemiddeld 5,4 dagen vrij. In een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau van een paar jaar geleden is sprake van gemiddeld tien vakantiedagen na de geboorte.

GroenLinks vindt dat die vakantiedagen zijn bedoeld voor de ontspanning, niet voor kraamverlof. Bovendien, zegt de partij, geven niet alle bazen toestemming om vakantie op te nemen.

De Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders stelt een compromis voor: geen tien maar vijf dagen doorbetaald vaderverlof, om het betaalbaar te houden. De PVV ziet eigenlijk niet zo veel in de argumenten van GroenLinks voor het vaderverlof. Het traditionele rolpatroon doorbreek je niet met tien dagen, zei Kamerlid Fleur Agema, en een betere band tussen vader en baby heeft meer tijd nodig. Toch is de PVV voor een verlenging van het kraamverlof, om praktische redenen: de moeder is vaak fysiek uitgeput en moet herstellen, terwijl de kraamzorg onder druk staat. Ook de PvdA, die zich vorig jaar in ‘Het plan voor de man’ uitsprak voor meer kraamverlof voor vaders, vindt de kosten voor werkgevers een probleem. Kamerlid Arib zei dinsdag dat het vaderverlof ook betaald zou kunnen worden uit het fonds voor de werkloosheidsuitkeringen.

CDA, ChristenUnie en D66 pleiten voor inbedding van het vaderverlof in het ouderschapsverlof. Volgend jaar wordt dat verlengd van 13 naar 26 weken. Het CDA wil het opnemen van ouderschapsverlof wel aantrekkelijker maken voor vaders, door een extra belastingvoordeeltje te geven.

Het ouderschapsverlof is voor de meeste werknemers, behalve ambtenaren en werknemers van een paar bedrijven, onbetaald. En het belastingvoordeel waarover het CDA spreekt krijg je alleen als je meedoet aan de levensloopregeling. Daar doet maar 5 procent van de werknemers aan mee, zegt Van Gent. Het is alleen weggelegd voor mensen met een hoog inkomen, niet voor startende werknemers met een hypotheek en kleine kinderen. GroenLinks laat doorschemeren wel te kunnen leven met een veranderd wetsvoorstel. Zolang het uitgangspunt – vaders moeten meer dan twee dagen betaald kraamverlof krijgen – overeind blijft.