Geruzie over Hopper op boekomslag

Uitgeverij De Bezige Bij hoeft niet te betalen voor het gebruik van een werk van de Amerikaanse schilder Edward Hopper op het omslag van Leon de Winters nieuwe roman. Dat heeft de uitgeverij vernomen van het Museum of Modern Art in New York dat de rechten bezit.

Op Het recht op terugkeer, dat drie weken geleden verscheen, staat een bewerkte versie van Edward Hoppers schilderij Night Windows uit 1928. Omdat het een bewerking is, is volgens het MoMA geen vergoeding verschuldigd.

Die illustratie zorgde de afgelopen weken voor commotie. Eerst was er Joost Zwagerman die een probleem had met de opvallende gelijkenis met het omslag van zijn roman Vals licht uit 1991. Op beide boeken prijkt namelijk hetzelfde schilderij van Hopper. Bij Zwagerman het origineel, bij De Winter is aan het middelste raam een klapperende vitrage en een vrouw in roze jurk toegevoegd. Toch zag De Winter geen enkele gelijkenis en vond de opmerking onzin. Zwagerman zei daarop in HP/De Tijd dat De Winter „bijziend was”. Overigens is het eerste exemplaar van Vals licht, met het bewuste omslag, destijds in ontvangst genomen door Leon de Winter.

Zwagermans protest bracht vervolgens een rechtenkwestie boven tafel. Shop Around, het bedrijf dat voor De Bezige Bij de Hopper bewerkte, distantieerde zich van het resultaat. De uitgever zou zonder overleg een oude schets hebben gebruikt. Een woordvoerder van Shop Around zei in Boekblad dat De Bezige Bij het ontwerp zonder hun toestemming had gebruikt. Francien Schuursma, hoofd publiciteit van de uitgeverij, noemt dat onzin. „Wij zijn de opdrachtgever, wij hebben de rechten.”

Vincent van den Eijnde van Pictoright, de organisatie die de auteursrechten van fotografen en kunstenaars beschermt, zei vorige week in Boekblad met „een standaardvoorbeeld van een ernstige inbreuk op het auteursrecht en het intellectueel eigendom” te maken te hebben. Van den Eijnde: „Als de rechthebbenden op hun strepen gaan staan kunnen ze duizenden euro’s en een terugname van de oplage eisen.”

Woordvoerder Schuursma van uitgeverij De Bezige Bij zegt „niet geschrokken maar verbaasd” te zijn over de commotie die over het boek van Leon de Winter is ontstaan.