Eigen ijzererts van strategisch belang

Het glinstert niet echt en het is zeker geen goud, maar ijzererts is niettemin verbijsterend duur. Baosteel, een grote Chinese staalproducent, heeft zojuist een eenjarig contract getekend voor de aanschaf van ijzererts van het mijnbedrijf Rio Tinto voor bijna de dubbele prijs van vorig jaar, in een transactie die als ijkpunt zal dienen voor andere Australische leveranties aan China. De onderhandelingen zijn ongebruikelijk lang en moeilijk geweest. Zij hebben de toon gezet voor nog hardere, politieke kibbelpartijen.

De nieuwe overeenkomst met China toont aan in hoeverre de leveranciers van grondstoffen uit de mijnbouw profiteren van het huidige machtsevenwicht. Rio en zijn concurrent BHP Billiton hebben de Chinese staalproducenten er bijvoorbeeld eindelijk van weten te overtuigen dat Australië dichter bij China ligt dan bij Brazilië. Voor het eerst sinds de jaren tachtig zullen de Chinese bedrijven nu meer voor de Australische ijzererts betalen dan voor de erts van het Braziliaanse mijnbouwconcern Vale.

De Chinese staalproducenten kunnen zich dit veroorloven, omdat ze de hogere kosten kunnen doorgeven aan hun klanten. BHP schat dat de kosten van de grondstoffen voor de staalproducenten, als percentage van de prijzen van de eindproducten, de afgelopen drie jaar min of meer gelijk zijn gebleven. Op de beurs doen de staalconcerns het ook nog steeds net zo goed als de mijnbouwreuzen. In China is de klant dikwijls de overheid, die grote investeringen overweegt in spoorwegen en metrolijnen in zo’n zestig grote steden.

Je kunt er voetstoots van uitgaan dat de Chinese bureaucraten naar de operationele winstmarge van 50 procent kijken die de mijnbouwconcerns op hun ijzererts verdienen, en op middelen zinnen om deze grondstoffenkosten omlaag te krijgen. Het meest voor de hand liggende antwoord is het kopen van de ijzererts als die nog in de grond zit. Sinosteel heeft eerder dit jaar een vijandig bod uitgebracht op de Australische mijnbouwer Midwest. Baosteel zal wellicht vroeg of laat aandelen kopen in zijn Australische partner Fortescue.

Politici buiten China hebben zich tot nu toe weinig verontrust getoond over deze kleine overnames. Maar grotere doelwitten kunnen tot nationalistische en protectionistische reflexen leiden. In Australië is de mijnbouwsector bijvoorbeeld verantwoordelijk voor meer dan eenderde van het bruto binnenlands product.

Een poging van Chinalco, een ondoorzichtig Chinees staatsbedrijf, om grote hoeveelheden aandelen Rio Tinto in te kopen, heeft de politieke temperatuur in Australië al behoorlijk doen oplopen. De komende tijd zou dat vuurtje nog wel eens flink kunnen worden opgestookt.

John Foley

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com