Drie extra vaderdagen

Er is een praktisch argument voor het voorstel van GroenLinks om het door de werkgever betaalde vaderverlof tot tien dagen uit te breiden. De Tweede Kamer debatteert daar vanavond over. Het argument is dat de hulp van vaders harder nodig is dan vroeger. De kraamzorg gaat in veel gebieden namelijk achteruit. Er zijn te weinig kraamhulpen beschikbaar, zodat veel gezinnen na een bevalling niet de vijf dagen hulp krijgen waar ze op grond van hun zorgverzekering recht op hebben.

Toch moet er thuis veel geredderd worden als de moeder nog op bed ligt te herstellen. Vaak zijn er bovendien nog andere kinderen voor wie moet worden gezorgd.

Na een bevalling nemen de vaders nu gemiddeld vijf dagen vrij. Twee dagen worden betaald door de werkgever, drie dagen gaan vaak van de vakantie af. Groenlinks stelt nu voor om daar acht betaalde dagen bij op te tellen. Bevalling is dan minder een exclusieve vrouwenzaak. Werkgevers moeten derhalve ook meer rekening houden met mannen die kinderen krijgen.

Toch heeft GroenLinks te hooggespannen verwachtingen van het resultaat. Dat handjevol dagen zal weinig effect hebben op de band tussen vader en baby. Zo’n korte periode is gering op een kinderleven. Sommige vaders hebben ook geen betaalde vrije dagen nodig om gehecht te raken aan een baby. Bij sommigen gebeurt dat pas later, zodra het kind kan praten en lopen. Individuele patronen verschillen. De burgers kunnen niet van bovenaf worden gedwongen om die patronen te veranderen.

Het staat buiten kijf dat mannen meer verantwoordelijkheid in het huishouden op zich moeten nemen. Maar vlak na een bevalling heeft de moeder in de regel de overhand, ook omdat zij het kind voedt. Om die reden hebben vrouwen wereldwijd zwangerschapsverlof. Dat verschil met mannen is een handicap op het werk voor vrouwen. Maar het gaat te ver om de oplossing af te wentelen op de werkgever door mannen extra vrijaf te geven, zodat de verhoudingen symmetrischer worden. Dan vallen er bij de meeste geboorten van een kind twee mensen uit in plaats van een. En daar moeten niet alleen werkgevers maar ook collega’s de lasten van dragen.

Voor veel grote bedrijven zijn verlofregelingen wel te betalen maar voor kleine bedrijven zijn ze een extra reden om niet meer mensen in dienst te nemen. Nederlanders hebben al relatief veel vakantiedagen en mannen kunnen daar een deel van opnemen om voor baby’s en kinderen te zorgen. Daar komen nog dertien weken onbetaald ouderschapsverlof bij. Verlofregelingen op kosten van de werkgever horen in principe thuis bij het CAO-overleg. Dan kunnen afspraken het beste worden afgestemd op de bedrijfstak en op de belangen van alle werknemers.

Niettemin is door de achteruitgang van de kraamhulp het compromisvoorstel tot beperkte uitbreiding van het vaderschapsverlof redelijk. Drie dagen extra moet genoeg zijn om na een bevalling de directe nood thuis te lenigen.