Soccerologen

Waar laat de Oranjefundamentalist die löwenhose nu? De straatversiering en het oranjeplastic waarin het huis was verpakt. De kaashoed met de molen. Of dat Frau Antjepak met neptieten? En hoe staat het nu met al die meer of minder diepzinnige sociologische vergelijkingen van soccerologen?

Onder de intellectualistische tak van het Oranjefundamentalisme heerste direct na de eerste overwinning van Oranje op Italië de gemeenschappelijke overtuiging dat het individu had afgedaan. Dat gemeenschapszin, gezinsmoraal en moraalethiek het geheim van Oranje waren, nét als in de politiek. Soms zelfs met statistisch onderbouwd bewijs. En met verbanden naar economische tendensen.

Politici zelf zagen de parallel ook en koloniseerden bliksemsnel het succes. Het Nederlands elftal was een team van váders. De minister voor Jeugd en Gezin, André Rouvoet, keek en zag dat het goed was. Althans, dat zei hij tot zijn congres in Zwolle. Op de tribune in Bern zat vicepremier Wouter Bos, in de kleedkamer zat premier Jan Peter Balkenende.

Maar toen de Russen klaar waren met Oranje, bestonden er ineens geen dolgezellige Holländer meer, die vooral zichzelf en elkaar bijzonder komisch hadden gevonden. De massa condenseerde bij 1-0 alweer tot individuen. En na afloop waren er gewoon weer rellen. De voetbalvrede ging met de Bazelse vuilniswagens mee, samen met de tonnen papieren oranje vlaggetjes en andere nationalistische parafernalia. Plotseling was het voetbal geen bruikbare metafoor voor populistische wereldverklaringen.

Het Nederlands elftal keerde via de achterdeur terug in Nederland. Onopgemerkt door hun nieuwe politieke vrienden uit de Zwitserse kleedkamers. Die hebben het even te druk met embryo’s en internationale crises. Alles, als het maar niet Oranje is.

De meer permanente Oranjerekwisieten, de kaashoed, de leeuwenstaart en de opblaashamer: alles is opgeborgen op zolder. Ergens naast de doos met kerstspullen, de verkleedkist, en de carnavalsattributen. Daar staat ook het koffertje met vrijblijvende beschouwingen over de relatie tussen voetbal, politiek, economie en popmuziek. Voor over twee jaar. Voor als Oranje het WK niet wint.

Frank Vermeulen