Laatste kunstje doelman Rüstü

De Turkse doelman Rüstü Reçber (35) kan terugkijken op een grillige loopbaan. Vanavond speelt hij met Turkije in de halve finale van het EK tegen Duitsland.

Rüstü Reçber, ‘de panter’ in het doel van Turkije. Foto AFP Turkey's goalkeeper Rustu Recber reacts after saving a penalty during the penalty shoot-out of their Euro 2008 quarter-final soccer match against Croatia at the Ernst Happel Stadium in Vienna, June 20, 2008.REUTERS/ Dominic Ebenbichler (AUSTRIA) MOBILE OUT. EDITORIAL USE ONLY REUTERS

Het optreden van de Turkse doelman Rüstü Reçber (35) in de kwartfinale tegen Kroatië was tekenend voor zijn grillige loopbaan. Als vervanger van de geschorste keeper Volkan Demirel liet hij zich in een bizarre slotfase van zijn slechtste en zijn beste kant zien.

Rüstü leek in de 119de minuut van de wedstrijd met een blunder de uitschakeling van de Turken te hebben ingeleid. Maar een minuut later stond hij met een knappe pass aan de basis van de gelijkmaker. Tijdens de beslissende strafschoppenreeks groeide ‘de panter’ uit tot ‘Man van de wedstrijd’. Als beloning staat Rüstü vanavond in het St. Jakob-Park stadion van Bazel onder de lat in de halve finale van het EK tegen Duitsland. Het zal de 118de interland worden voor de man die in eigen land een cultstatus geniet.

Het zag er niet naar uit dat Rüstü bij het Europees kampioenschap in Zwitserland en Oostenrijk een rol van betekenis zou gaan spelen. De doelverdediger was voorbijgestreefd door Volkan Demirel van Fenerbahçe, de club waar Rüstü het grootste deel van zijn carrière onder de lat stond. Een loopbaan met vele hoogte- en dieptepunten. Zo werd hij in 2003 door de FIFA uitgeroepen tot beste doelman van de wereld om nog geen jaar later weg te kwijnen op de reservebank van FC Barcelona.

Rüstü werd al op jonge leeftijd gezien als een zeer getalenteerde doelman. Fatih Terim ontdekte hem tijdens een trainingssessie bij Antalyaspor. De huidige bondscoach van Turkije sprak vijftien jaar geleden de verwachting uit dat Rüstü zou uitgroeien tot de beste doelman van Turkije. Fatih Terim wees de topclubs Galatasaray, Fenerbahçe en Besiktas op het bestaan van de doelman, die op dat moment slechts derde keus was bij Antalyaspor. Besiktas sloeg toe en legde hem vast. Vlak voordat Rüstü een laatste medische test moest ondergaan, raakte hij betrokken bij een auto-ongeluk. Hij raakte zo zwaar geblesseerd aan zijn rug dat voor zijn carrière werd gevreesd.

Rüstü was een half jaar uit de roulatie, maar vocht zich daarna terug. In 1994 keerde hij terug in het geel-blauwe shirt van Fenerbahçe. Hij zou de volksclub uit het Aziatische deel van Istanbul negen seizoenen op rij trouw blijven. Op 12 oktober 1994 maakte Rüstü zijn debuut in de nationale ploeg. De geschilderde zwarte strepen onder zijn ogen vormden zijn internationale handelsmerk.

Tijdens het WK van 2002 in Japan en Zuid-Korea had hij een groot aandeel in de verrassende derde plaats van Turkije. „Ik herinner me nog als de dag van gisteren onze terugkeer in eigen land”, zegt Rüstü in de presentatiegids van de nationale ploeg. „Ik hoop dat we tijdens het Europees kampioenschap dezelfde gevoelens los kunnen maken.”

Na het hoogtepunt in zijn carrière volgde een jaar later de overstap naar het Barcelona van Frank Rijkaard als beloning. Maar Rüstü groeide in Catalonië uit tot een miskoop. De spaarzame malen dat hij in actie kwam blunderde de doelman op onbegrijpelijke wijze. In een duel met Racing Santander was hij met drie grote fouten verantwoordelijk voor een pijnlijke3-0 nederlaag. Rijkaard koos daarna voor Victor Valdés en Rüstü keerde terug naar zijn oude liefde Fenerbahçe. In november van 2006 scheurde hij zijn kruisbanden tijdens een interland tegen Italië. Zowel bij Fenerbahçe als bij het nationale team werd Rüstü daarna verdreven door zijn vriend Volkan Demirel.

Rüstü maakte in de zomer van 2007 een opmerkelijke overstap naar aartsrivaal Besiktas, de club uit het Europese deel van Istanbul. Maar het lukte hem niet meer om zijn plek in het elftal van Turkije te heroveren. Voor het EK kondigde hij zijn afscheid als international aan. Na de rode kaart van Demirel tegen Tsjechië kreeg Rüstü alsnog de kans op een mooi slotakkoord.

De doelman is plots een steunpilaar in de door blessures en schorsingen geteisterde selectie. Behalve Demirel ontbreken tegen Duitsland aanvoerder Emre Belözoglu, Nihat Kahveci, Emre Güngor, Tuncay Sanli, Arda Turan en Emre Asik. Het meespelen van Servet Cetin (knieblessure) en Tumer Metin (liesproblemen) is onzeker. Voor Rüstü geldt nog één keer: alles of niets.