Doelman met slotakkoord

Doelman Rüstü Reçber (35) kan terugkijken op een grillige loopbaan.

Vanavond speelt hij met Turkije in de halve finale van het EK tegen Duitsland.

Rüstü Reçber werd na grillige loopbaan toch een steunpilaar. Foto AFP Turkish goalkeeper Rustu Recber saves a ball during the Euro 2008 Championships quarter-final football match Croatia vs. Turkey on June 20, 2008 at Ernst Happel Stadium in Vienna. AFP PHOTO / VINCENZO PINTO -- MOBILE SERVICES OUT -- AFP

Het optreden van de Turkse doelman Rüstü Reçber (35) in de kwartfinale tegen Kroatië was tekenend voor zijn grillige loopbaan. Als vervanger voor de geschorste keeper Volkan Demirel liet hij zich in een bizarre slotfase van zijn slechtste en zijn beste kant zien. Rüstü leek in de 117de minuut van de wedstrijd met een blunder de uitschakeling van de Turken te hebben ingeleid, maar een minuut later stond hij met een vrije bal aan de basis van de gelijkmaker. Tijdens de beslissende strafschoppenreeks groeide ‘de panter’ uit tot de man van de wedstrijd. Als beloning staat Rüstü vanavond in het St. Jakob-Park stadion van Bazel onder de lat in de halve finale van het EK tegen Duitsland. Het zal de 118de interland worden voor de man die in zijn eigen land een cultstatus geniet.

Het zag er aanvankelijk niet naar uit dat Rüstü bij het Europees kampioenschap in Zwitserland en Oostenrijk enige rol van betekenis zou gaan spelen. De doelverdediger was voorbijgestreefd door Volkan Demirel van Fenerbahçe, de club waar Rüstü in 1994 zijn profcarrière begon. Een loopbaan met vele hoogte- en dieptepunten. Zo werd hij in 2003 door de FIFA uitgeroepen tot beste doelman van de wereld om nog geen jaar later weg te moeten kwijnen op de reservebank van FC Barcelona.

Rüstü werd al op jonge leeftijd gezien als een zeer getalenteerde doelman. Fatih Terim ontdekte hem tijdens een trainingssessie bij Antalyaspor. De huidige bondscoach van Turkije sprak vijftien jaar geleden de verwachting uit dat Rüstü uit zou kunnen groeien tot de beste doelman van Turkije. Fatih Terim wees de topclubs Galatasaray, Fenerbahçe en Besiktas op het bestaan van de doelman, die op dat moment slechts derde keus was bij Antalyaspor. Besiktas sloeg toe en legde hem vast. Vlak voordat Rüstü een laatste medische test moest ondergaan raakte hij betrokken bij een auto-ongeluk. Hij raakte zo zwaar geblesseerd aan zijn rug dat voor zijn carrière als voetballer werd gevreesd.

Rüstü was een half jaar volledig uit de roulatie, maar vocht zich daarna terug. In 1994 keerde hij terug in het geel-blauwe shirt van Fenerbahçe. De doelverdediger zou de volksclub uit het Aziatische deel van Istanbul negen seizoenen op rij trouw blijven. Op 12 oktober 1994 maakte Rüstü zijn debuut in de nationale ploeg. Hij trok wereldwijd de aandacht als opvallende doelman van het nationale elftal van de Turken. De geschilderde zwarte strepen onder zijn ogen vormden zijn internationale handelsmerk. Tijdens het WK van 2002 in Japan en Zuid-Korea had hij een groot aandeel in de derde plaats van Turkije. „Ik herinner me nog als de dag van gisteren hoe onze terugkeer in ons eigen land was”, stelde Rüstü in de presentatiegids van de nationale ploeg. „Ik hoop dat we tijdens het Europees kampioenschap dezelfde gevoelens los kunnen maken.”

Na het hoogtepunt in zijn carrière volgde een jaar later de overstap naar het Barcelona van Frank Rijkaard als beloning. Rüstü groeide in Catalonië echter uit tot een miskoop. De spaarzame malen dat hij in actie kwam blunderde de doelman op onbegrijpelijke wijze. In een duel met Racing Santander was hij met drie grote fouten verantwoordelijk voor een pijnlijke 3-0 nederlaag. Rijkaard koos daarna voor Victor Valdés en Rüstü keerde terug naar zijn oude liefde Fenerbahçe. In november van 2006 scheurde hij zijn kruisbanden tijdens een interland tegen Italië. Zowel bij Fenerbahçe als bij het nationale team werd Rüstü verdreven door zijn vriend Volkan Demirel.

Rüstü maakte in de zomer van 2007 een opmerkelijke overstap naar aartsrivaal Besiktas. Het afgelopen seizoen stond Rüstü 22 wedstrijden onder de lat bij de club uit het Europese deel van Istanbul. Het lukte hem niet meer om zijn plek in het elftal van Turkije terug te veroveren. Voor het EK kondigde hij zijn afscheid als international aan. Na de rode kaart van Demirel tegen Tsjechië kreeg Rüstü toch de kans op een mooi slotakkoord.

De doelman is plots een steunpilaar in de door blessures en schorsingen geteisterde selectie. Behalve Demirel ontbreken tegen Duitsland ook Nihat Kahveci, Emre Güngor, Tuncay Sanli, Arda Turan en Emre Asik. Het meespelen van Servet Cetin (knieblessure), Emre Belözoglu (hamstring) en Tumer Metin (liesproblemen) is hoogst onzeker. Voor Rüstü geldt nog één keer: alles of niets.