Cary Grant snapte er niets van

North by Northwest. Regie: Alfred Hitchcock. Met: Cary Grant, Eve-Marie Saint. In: Filmmuseum, Amsterdam; Filmhuis, Den Haag; Lux, Nijmegen.

North by Northwest is zo’n film die filmen er gemakkelijk uit laat zien. De ratjetoe van scènes voelt heerlijk nonchalant. Regisseur Hitchcock vertelde met smaak over de radeloosheid van hoofdrolspeler Cary Grant. Na een paar weken opnames vroeg hij: we zijn nu op een derde van de film en ik snap nog niets van wat er gebeurd is. Dat had Grant gemeen met zijn personage, de reclameman Roger O. Thornhill, die wordt aangezien voor een niet-bestaande spion.

North by Northwest (1959) is een van de top-Hitchcocks uit zijn meest vruchtbare periode. Alles wat hij kon, zit erin: grappen, stilistische bravoure, technische hoogstandjes, een nonsensicaal scenario dat je toch meesleept. En in het middelpunt de stralende ster van Cary Grant. Het Filmmuseum brengt North by Northwest uit in een nieuwe kopie in een programma rond Grant. Ook in zijn oeuvre is dit een sleutelfilm. Al was het maar doordat Hitchcock – die zo geniaal was dat hij zich met gewoon filmen verveelde en afleiding zocht in grappen terzijde – het personage Thornhill volstopte met commentaar op de acteur.

Ondanks zijn vijf huwelijken werd van Grant altijd gefluisterd dat hij homoseksueel en misogyn was. Hitchcock dacht dat ook en hij maakte van Thornhill een moederskindje dat willoos heen en weer wordt geslingerd tussen een dominante moeder (een sarcastische Jessie Royce Landis), een onbetrouwbare vrouw (de gewillige Eve-Marie Saint), haar criminele minnaar (een seksueel onpeilbare James Mason) en diens overduidelijk homoseksuele assistent (Martin Landau).

Alle avonturen in de film – en deze film zit óvervol met avontuur – heeft een onderlaag van seksuele spanning. Dat is precies wat Hitchcock altijd zocht en vaak bereikte. Maar zo mooi en gaaf als in North by Northwest, dat was ook voor de meester zelf bijzonder.

In het Cultureel Supplement van 27 juni een portret van Cary Grant

    • Bas Blokker