‘Misfit’ neemt je steeds steviger in de houdgreep

Vincent Overeem: Misfit. De Bezige Bij, 254 blz. 17,90 euro

Vincent Overeem: Misfit. De Bezige Bij, 254 blz. € 17,90 ****

De openingszin laat weinig te raden over: ‘Het was al weken over de dertig graden en we neukten niet meer.’ En op de bladzijden die volgen lijkt er geen misverstand te bestaan over het soort roman dat Misfit van Vincent Overeem is. We zien een bloedmooi meisje dat eindeloos rokend naar de televisie zit te kijken. Haar achttienjarige vriend kan geen contact met haar krijgen, niet fysiek en niet mentaal. De conclusie is helder en al vaker beschreven: jongen is gevallen voor gepassioneerde schoonheid, maar de gepassioneerde schoonheid blijkt een duistere, labiele kant te hebben – dit zou weleens een gedoemde liefde kunnen zijn. Inderdaad slaat deze Kaat al snel de deur van de woning achter zich dicht.

Overeen (1974) debuteerde drie jaar geleden met de uitstekende verhalenbundel Novembermeisjes, waarin al veel van de thema’s te vinden waren die zijn romandebuut kleuren: jonge mannen die worstelen met hun verlangen naar meisjes, de relatie met een zorgwekkend broertje en een dubbelhartige verhouding tot groepen mensen.

Zo’n groep mensen beschrijft Overeem geweldig wanneer hij zijn verteller laat terugdenken aan zijn vrienden in het dorp waar hij opgroeide. Hieruit blijkt al dat het zwaartepunt van de roman veel meer bij de verteller ligt dan bij zijn weerspannige meisje Kaat. Impliciet maakt Overeem dat duidelijk door de toon waarop hij zijn hoofdpersoon zijn verhaal laat vertellen. Die verraadt dat hier een intelligente jongen aan het woord is, maar is ook hard. Die harde ‘stem’ draagt de vertelling in Misfit en geeft de roman een aangename, wat cynische toon.

Die toon krijgt een tragische lading, als duidelijk wordt hoe weinig vreedzaam de coëxistentie tussen de ouders van de hoofdpersoon was. In dit veeartsengezin wordt nog maar weinig gesproken sinds Krijn, het broertje van de hoofdpersoon, is geboren. Deze nakomeling, in wezen te zacht voor de wereld, is een constante bron van zorg en toewijding voor de hoofdpersoon.

Geleidelijk aan blijkt dat het perspectief van de hoofdpersoon verwrongen is. In een hechte compositie neemt Overeem je steeds steviger in de houdgreep, tot je Misfit amper nog los kunt laten. Dat betekent overigens niet dat er helemaal niets op de roman aan te merken valt: Overeem schuwt het effectbejag niet en ook de plot in het tweede deel van de roman is wel erg uitgesponnen. Maar – eerlijk is eerlijk – ik heb het ademloos gelezen.

De verhalen in Novembermeisjes waren veelbelovend in hun sfeertekeningen en beheerste plots, maar met Misfit heeft Overeem de belofte van die debuutbundel méér dan ingelost.

Arjen Fortuin