Met zonnespeedboot kun je goed klunen

De elfstedentocht voor zonneboten ging gisteren van start. Aan de Frisian Solar Challenge doen veertig boten uit achttien landen mee.

De eerste etappe van de Solar Frisian Challenge, de elfstedentocht voor zonneboten eerste etappe, ter hoogte van Weidum. Het team van de TU Delft is met afstand de snelste. (Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold) weidum solar frisian challenge eerste etappe 11 stedentocht het team van de tu delft met afstand de snelste foto rien zilvold Zilvold, Rien

Trots liep teamleider Meinte van der Brug gisteravond rond met de blauwe overwinningsvlag in Sneek. De zonneboot van studenten van de TU Delft won zoals verwacht de eerste etappe van de Frisian Solar Challenge. Na de start gistermiddag in Leeuwarden sneed de boot als een mes door het water bij de Prinsentuin.

Aan de tweede editie van de Frisian Solar Challenge, de grootste wedstrijd voor zonneboten ter wereld, doen veertig teams uit achttien landen mee. In zes dagen moeten de vaartuigen, voortgedreven door zonnestroom, 220 kilometer afleggen. Er doen teams mee van universiteiten en hogescholen, maar ook van bedrijven en particulieren uit onder meer Brazilië, Groot-Brittannië, Zweden, Duitsland, Italië en Polen.

De start van de wedstrijd werd gisteren door de harde wind vier uur uitgesteld. Bij de proloog zondag sloegen twee boten om. Acht ervan voldeden niet aan de gestelde eis van een snelheid van acht kilometer per uur.

Provincieambtenaar Bouwe de Boer bedacht de zonnebotenrace. Doel is om Friesland als duurzame provincie te profileren en om de watersport te promoten.

Twee jaar geleden won een ander studententeam van de TU uit Delft de wedstrijd langs het elfstedentraject. Dit jaar behoren ze tot de grote favorieten. „We doen er alles aan om te winnen,” zegt Van der Brug. De derdejaars studenten maritieme techniek gaven een jaar van hun studie op om de zonneboot te ontwerpen, te bouwen en om sponsoren te vinden.

De winnaars van 2006 begonnen het bedrijf Czeers, dat zonneboten bouwt. Zondag voer hun zonnespeedboot (topsnelheid 55 kilometer per uur, kostprijs 6,5 ton) ter demonstratie door de Leeuwarder stadsgracht. Joop Steenman uit Maasdam bestelde een zonneboot bij Czeers en koerst in deze boot (kosten 1 ton) mee. „Ik heb een passie voor boten”, vertelt hij. „En een zonneboot is een toevoeging aan mijn vloot.” Het felgele 7.40 meter lange vaartuig telt 520 zonnecellen. „Hij heeft weinig weerstand, is mooi laag en stabiel en vaart heel plezierig.” Volgens Steenman kan de Maasdam een snelheid halen van achttien kilometer per uur. Zijn neef is bemanningslid van de Holland Acht, de roeiboot die bij de Olympische Spelen in Peking hoge ogen hoopt te gooien. „Zij hebben belangstelling voor een coachboot die op zonne-energie vaart. Die is natuurlijk beter dan een stinkende motorboot.”

De in groene T-shirts gestoken studenten van de Karel de Grote Technische Universiteit uit Antwerpen komen bewonderend om de boot staan. Zelf hebben ze er een gebouwd in de vorm van een formule 1-auto. Hun boot heeft een topsnelheid van veertien kilometer per uur.

Meer nog dan om snelheid gaat het om tactiek. Wie al zijn zonne-energie verspilt kan op donkere dagen in de problemen komen. Studenten in een volgauto, een gesponsorde gloednieuwe Toyota Prius, zijn met een draadloos netwerk verbonden met de Belgische boot. „Ze houden op hun laptops bij hoe snel die vaart en hoeveel stroom er nog in de accu’s zit”, licht teamleider Bart Coen toe. Hun belangrijkste doel is om de race uit te varen. En hopelijk een etappe winnen”, zegt Coen.

Nieuw in de wedstrijd is dat er op de voorlaatste dag, tussen Franeker en Dokkum, twee keer gekluund moet worden. De boten moeten langs een sluis worden getild. „Geen probleem,” zegt Van der Brug. „Natuurlijk hebben we geoefend hoe we met vier man de boot zo snel en veilig mogelijk uit en in het water kunnen tillen.”

Zaterdag finishen de boten in de Friese hoofdstad. Van der Brug: „Het mooiste is dat als je een meter over de finish bent, en dat je accu’s dan leeg zijn.”