Mbeki laat Zimbabweanen stikken

De Zimbabweanen worden door Zuid-Afrika aan hun lot overgelaten, meent Gwynne Dyer. En de oppositie weet niet goed wat nu te doen.

Er is geen plan B. Morgan Tsvangirai heeft zich terecht teruggetrokken uit de tweede ronde voor de ‘presidentsverkiezingen’. Het heeft geen zin mensen dood te laten gaan, als er geen zicht is op een eerlijke stemming. Maar hij heeft geen opties meer. Zuid-Afrika zal niet tussenbeiden komen, noch de Afrikaanse Unie of de VN.

Waarschijnlijk zullen nog eens een miljoen wanhopige Zimbabweanen naar Zuid-Afrika vluchten, maar er komt geen revolutie in Zimbabwe. De mensen hebben geen wapens, de helft van de werkende bevolking woont in het buitenland, en de ‘veiligheidstroepen’ zijn waakzaam, goed bewapend en wreed.

Het geweld heeft gezegevierd, president Robert Mugabe heeft gewonnen. Duizenden aanhangers van Tsvangirai zijn ontvoerd en gemarteld, 86 zijn er al vermoord. Vele anderen had hetzelfde lot gewacht als de verkiezingen waren doorgegaan, en dat allemaal voor niets. Mugabe had de oppositie niet laten winnen, wat de kiezers ook zouden doen. Hij wilde een meerderheid van de stemmen krijgen door ervoor te zorgen dat de aanhangers van de oppositie uit angst thuis zouden blijven, of door daarna te frauderen bij het tellen van de stemmen.

In de eerste ronde, einde maart, lukte die fraude niet, omdat de plaatselijke uitslag werd opgehangen bij de stembureaus en de oppositie hier foto’s van maakte.

Dat de uitslag niet vervalst kon worden en daardoor een tweede ronde nodig was, betekende een grote vernedering voor de 84-jarige held van de bevrijdingsoorlog, die Zimbabwe sinds de onafhankelijkheid in 1980 heeft geleid.

Hij verdiende dat wegens zijn wanbestuur. Maar de regerende elite geeft niets om de miljoeneninflatie in het eens welvarende land, om het feit dat een kwart van de bevolking werk is gaan zoeken in Zuid-Afrika. Als zij de macht kwijtraakt, is de elite alles kwijt, want bijna alle rijkdom is gestolen en deze zouden nog veel meer mensen moeten doden om die te behouden.

Mugabe is een tiran, maar er zal geen buitenlandse interventie komen. De enige Afrikaanse leider die daarvoor sterk genoeg is, is president Mbeki van Zuid-Afrika. Maar die wil voor zijn oude vriend Mugabe een eerzaam pensioen, terwijl de regerende Zanu-PF aan de macht blijft. Zolang de Zimbabweanen hem dat niet kunnen bieden, laat hij ze stikken.

Gwynne Dyer is een Britse freelance columnist.