Gestopt

De rookkamer op mijn werk ligt zo ver van mijn bureau vandaan, dat stoppen met roken funest zou zijn voor mijn conditie. Iedere dag weer twintig keer die wandeling van en naar het gezelligste hok van Nederland – dat zijn vier marathons op jaarbasis. En tóch ben ik gestopt.

Conditie is ook niet alles.

Om te voorkomen dat Jan Peter Balkenende nu met de eer gaat strijken: ik ben niet gestopt vanwege het rookverbod in de horeca. Als je zo gemakkelijk het nicotinebijltje erbij neergooit, ben je sowieso geen echte roker, vind ik. Dan ben je een watje, die blijkbaar alleen rookt als ’ie erbij drinkt. Ik rookte zelfs tijdens het tandenpoetsen nog.

Kijk, dan ben je een vent.

Bang om dood te gaan was ik dus evenmin. Die zwart omrande waarschuwingen hebben nooit echt indruk kunnen maken. Roken tijdens de zwangerschap is slecht voor uw baby. Doet u mij maar drie pakjes – en zo’n Hup Rusland-aansteker erbij. Tabaksrook bevat benzeen, nitrosaminen, formaldehyde en waterstofcyanide. Nitrovitaminen en waterstofciabatta – klinkt als een broodje gezond. En de mooiste: Roken werkt zeer verslavend; begin er niet mee. Hoe zinvol is het om dat óp een pakje sigaretten te zetten?

Even zinvol als een airbag met de tekst: Rij voorzichtig.

Waarom ik dan toch gestopt ben? Omdat het roken is verpest door ordinaire kapitalisten. Zesduizend jaar geleden paaiden Maya’s er nog hun goden mee. Azteken hadden een god gemáákt van tabak. Indianen stichtten vrede met pijpen. Aziaten bezworen hun ziektes met rook.

En toen kwam Philip Morris. Die zag er wel handel in.

Goed voor de verkoop: 599 verslavende additieven. Van sociaal smeermiddel tot miljardenindustrie. Van keuze tot dwangneurose. Daar sta je dan: bij iedere bushalte, voor iedere treinreis, tussen iedere afspraak, tijdens iedere pauze, na iedere maaltijd, op ieder balkon. Is er nog tijd? Heb ik nog bij me? Heeft iemand vier euro? Waar is m’n aansteker? Zijn de winkels al dicht?

Leve de autonomie van het individu.

Dat is uiteindelijk de tragische ironie van het roken geworden: als het niet zo jammerlijk verslavend was gemaakt, had niemand ermee hoeven stoppen.

Rob Wijnberg