Wat gebeurt er als je jezelf een jaar lang niet wast?

Door ‘lethargie en depressiviteit’ heeft Hubert uit Groningen zich maandenlang niet gewassen. ‘Ik merkte er niets van, ik stonk niet en ik voelde me niet onfris’, mailt Hubert. ‘Is douchen noodzakelijk? Wat gebeurt er als je jezelf een jaar lang niet wast?’

Baden is wat op zijn retour, maar Nederlanders douchen steeds vaker, volgens cijfers van Vewin, de vereniging van waterbedrijven in Nederland. In 2007 douchten Nederlanders gemiddeld 0,8 keer per dag, tegenover 0,69 keer per dag in 1998.

Veel middeleeuwers gingen echter schuil onder ‘een hele fauna van kruipend en springend gedierte’, zo schrijft de Franse historicus Le Roy Ladurie in zijn standaardwerk Montaillou, een ketters dorp in de Pyreneeën 1294-1324. Elkaar ontluizen was een sociaal gebruik. Het contact met water was ‘te verwaarlozen’, op het sporadisch wassen van de handen, de mond en het gezicht na.

Op zich is alleen handen wassen essentieel, zeker na de toiletgang, om geen nare maag- en darminfecties te krijgen, zegt dermatoloog Henry de Vries van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. Lichaamsvuil tast de beschermende functie van de huid (naast tast en temperatuurregeling) verder niet aan. „De bescherming tegen micro-organismen en UV-straling zit onder meer in de opperste laag van de huid, de hoornlaag”, aldus De Vries. „Het is een stevige schil die iedere twee tot vier weken onmerkbaar wordt vervangen, en dus geen schade oploopt als je je langere tijd niet wast.”

Wel ga je natuurlijk „ongelofelijk stinken”, volgens de Rotterdamse straatarts Marcel Slokkers. En als je ook nog eens dak- of thuisloos bent, slecht eet, verslaafd bent en wondjes oploopt, is schurft, kleerluis of een infectieziekte niet ver weg. „Ik herinner me een doodzieke vrouw die zich heel lang niet had gewassen. Een verpleegkunde op de intensive care merkte dat ze kráákte als ze op bed bewoog. Het bleken belletjes gangreengas (koudvuur, red.) onder haar huid te zijn. Een middeleeuwse diagnose – ze is ook overleden.”

Eppo König

    • Eppo König