Vreemde objecten uit 3D-printer

Foto Meiya Lin Lin, Meiya

Tentoonstelling

Deep Screen – Art in Digital Culture. T/m 30 sept in het Stedelijk Museum CS, Amsterdam. ****

Bij binnenkomst draait een grote speaker, gemonteerd op een lange robotarm, naar de bezoeker toe. Een beest met een groot hoofd zoekt contact. Door middel van sensoren reageert het ronddraaiende apparaat op beweging, en het kermt van pijn. Pijn die het gevolg is van een mislukte toenadering. Door de razernij die met het falen gepaard gaat, raakt de machine op drift, angstaanjagend zoeft hij rond, sneller en sneller. Het publiek deinst achteruit.

Dit woeste werk, Spatial Sounds van Marnix de Nijs en Edwin van der Heide, is te zien in het Stedelijk Museum op de tentoonstelling Deep Screen – Art in Digital Culture, een voorstel tot gemeentelijke kunstaankopen 2008. Na een ‘open call’ in kranten en tijdschriften werden achttien kunstenaars geselecteerd door een jury onder leiding van Andreas Broeckman. Deze conservator is al jaren actief op het terrein van digitale kunst, onder meer als projectleider bij V2, Centrum voor Instabiele Media in Rotterdam.

De term ‘digitale cultuur’ doet vermoeden dat er op de expositie computerspellen of werken uit virtuele werelden als Second Life te zien zijn, maar dat is niet het geval. Uitzondering is Jodi, het kunstenaarsduo Joan Heemskerk en Dirk Paesmans, dat een installatie toont die is gebaseerd op het computerspel Quake. Jodi pioniert al jaren met computers, en is binnen de ‘net.kunst’ een begrip.

Deep Screen bestrijkt een breed veld: aan performance gerelateerd werk, maar ook video, tekeningen, beeldhouwwerken, installaties en geluidskunst. Veel kunstwerken waren afgelopen jaren al te zien op kunst- en technologiefestivals. Maar het valt toe te juichen dat Nederlandse digitale kunst hier aan een groot publiek wordt getoond – werk dat overigens in het buitenland allang waardering oogst, zoals de video Faceshift van Arthur Elsenaar en Remko Scha.

Ook kunstenaarsduo Driessens en Verstappen toont een relatief oud werk. In een glazen vitrine staan vier ornamenten die eruit zien als overblijfselen uit een vergane beschaving, vreemde compacte objecten die uit een tempel afkomstig lijken, maar gemaakt zijn door een 3D-printer.

Deep Screen is een aangename kennismaking met kunstenaars die geïnteresseerd zijn in technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd is het jammer dat zo’n fascinerende expositie aan het aankoopbeleid wordt gekoppeld. Want de werken gaan over nieuwe manieren van kijken en denken die wellicht nog niet te conserveren zijn.