Steeds langer in de file

Het tijdverlies door files neemt veel sneller toe dan het aantal auto’s. Vooral in de Randstad staan de snelwegen zó vol, dat een kleine toename van het verkeersaanbod langere files veroorzaakt.

Dat schrijft het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in de jaarlijkse Mobiliteitsbalans, die vandaag wordt gepresenteerd.

De vertraging op de Nederlandse snelwegen is tussen 2000 en 2006 met 53 procent gestegen. Het verkeer nam in deze periode met 13 procent toe. „Blijkbaar begint de mobiliteit op bepaalde plekken in de Randstad tijdens de spitsen tegen haar grenzen aan te lopen”, aldus het rapport.

De vertragingen hadden nog groter kunnen zijn, aldus de onderzoekers, zonder nieuwe wegen en extra rijstroken. Dan zou het tijdverlies met 66 procent zijn gestegen. Ook zouden de files langer zijn geworden als automobilisten niet massaal „uitwijkgedrag” waren gaan vertonen, zoals rijden op andere tijden en via alternatieve routes. Dit heeft wel tot een langere ochtend- en avondspits geleid. Zo is het fileleed in de jaren 2000-2006 tussen zes en zeven uur ’s ochtends bijna verdubbeld, net als tussen drie en vier uur ’s middags. „De schouders van de spits zijn breder geworden”, zegt onderzoeker Peter Jorritsma.

De directe schade door files en het uitwijkgedrag bedraagt ongeveer 3 miljard euro, zo’n half procent van het bruto binnenlands product, aldus de onderzoekers.

De invoering van 80-kilometerzones op vier plaatsen in Nederland heeft de luchtkwaliteit ter plaatse verbeterd, aldus minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat, CDA) vandaag. De doorstroming van het verkeer is er echter verslechterd, met name op de A12 bij Den Haag en vooral op de noordbaan van de A20 bij Rotterdam, waar de reistijd met 40 procent is toegenomen. Oorzaak is vooral het gedrag van automobilisten, die veelal rechts blijven rijden en moeite hebben met het wisselen van rijstrook. Eurlings wil nu experimenteren met „dynamische maximumsnelheden”: niet altijd 80 kilometer per uur, maar hoger of lager, afhankelijk van milieu- en weersomstandigheden, tijdstip en verkeersdrukte.

Ramp: pagina 3

Commentaar: pagina 7

Lees de Mobiliteitsbalans op nrc.nl/binnenland