Je denkt: het kan niet waar zijn. Maar het is wel waar...

Voor Van Basten en Van der Sar was Nederland-Rusland een afscheid van Oranje.

De vertrekkende bondscoach „kan niet spreken van een voldaan gevoel”.

De eerste reactie van Arjen Robben een uur na de uitschakeling van het Nederlands elftal was veelzeggend. „Wat we nu gaan doen? Ik heb geen idee. In de planning hebben we eigenlijk geen moment rekening gehouden met uitschakeling. Maar nu lig je er dus opeens uit.” En dan met een cynisch lachje op zijn gezicht: „Ik neem aan dat we nu met zijn allen wel naar huis vliegen.”

Het Nederlands elftal reisde gisteravond om acht uur na een samenzijn met de vrouwen en kinderen van Genève terug naar Schiphol. Marco van Basten liet een paar uur daarvoor in het olympisch museum van Lausanne de wedstrijd tegen Rusland nog eens de revue passeren. „Je staat op en denkt: ‘Dit kan niet waar zijn’. Maar het was wel waar”, stelde de vertrekkend bondscoach. „We zijn geweldig aan het toernooi begonnen. Dat schept verwachtingen. Ook bij mij. Helaas zijn we tegen Rusland niet aan voetballen toegekomen.”

De spelers van het Nederlands elftal probeerden in de catacomben van het St. Jakob-Park Stadion in Bazel ieder voor zich een reden te vinden voor het teleurstellende optreden. „Wij speelden een mindere wedstrijd en zij waren gewoon beter”, luidde de nuchtere analyse van Orlando Engelaar. „We hadden te weinig power”, meende Giovanni van Bronckhorst. „En als het dan niet loopt, wordt het zowel fysiek als mentaal zwaar.” En ook Dirk Kuijt wees naar het eigen falen: „We zijn verrast door ons eigen slechte spel. Dat kunnen we onszelf kwalijk nemen.”

Andere internationals gaven zonder veel omhaal van woorden de credits aan het Rusland van Guus Hiddink. Rafael van der Vaart noemde Rusland „fantastisch”. „Hiddink heeft gewoon een geweldige ploeg.” Ruud van Nistelrooy kon zich daar ook in vinden. „De Russen speelden vooral tactisch zeer goed. We liepen steeds weer in dezelfde val en konden geen antwoord vinden op hun spel. Dat heeft Hiddink heel slim gedaan.”

Het Nederlands elftal werd niet alleen technisch en tactisch overklast, maar vooral ook op fysiek gebied. Verschillende internationals haalden met hangen en wurgen het laatste fluitsignaal. Nigel de Jong constateerde dat de Russen „frisser en scherper” waren geweest. Arjen Robben raakte in de aanloop naar het duel opnieuw aan zijn lies geblesseerd en zag lijdzaam toe hoe Oranje op alle fronten tekort schoot. „Ik had het team zo graag willen helpen, maar dat ging gewoon niet. Voor mij is dit toernooi een triest verhaal geworden. In de voorbereiding voelde ik me top. Vlak voor het duel met Italië kreeg ik de eerste tegenslag te verduren, maar daarna heb ik me teruggeknokt. En dan uit het niets speelt die lies wéér op. Ik voel me zo machteloos. Ik kan het bijna niet bevatten. Als ik had gespeeld, had ik misschien wel iets afgescheurd. Dat kon gewoon niet. Dit was onze kans. We zouden het gaan maken, tot aan de finale aan toe.”

Zowel bij de technische staf als bij de selectie overheerste het gevoel dat Nederland tegen de Russen een serieuze kans op de titel had verspeeld. „Na het goede begin in de groepsfase kwam er veel enthousiasme los”, stelde Van Basten. „Daarna zijn we eigenlijk aan veel meer gaan denken dan alleen een ronde verder komen. Maar het winnen van een eindtoernooi blijft moeilijk.”

Veel internationals verlieten Zwitserland met het gevoel dat ze een unieke kans hadden verspeeld. „We hebben drie fantastisch wedstrijden gespeeld, maar dat telt nu niet meer. Welk gevoel overheerst? Een klote gevoel”, zei Van der Vaart. Kuijt noemde de uitschakeling „heel triest”. „Een ploeg met zoveel kwaliteit had dit nooit mogen laten gebeuren. Ik had echt het gevoel dat we dit toernooi konden winnen. Dit zal moeilijk worden om te verwerken.” Engelaar: „Als je naar de kwaliteiten in onze groep kijkt, dan hadden we de hoofdprijs kunnen pakken.”

Voor Van Basten en Van der Sar betekende Nederland-Rusland een afscheid van Oranje. De bondscoach keek met gemengde gevoelens terug op zijn vier jaar bij het Nederlands elftal. „Ik heb een interessante en leuke tijd gehad met veel hoogte- en dieptepunten. Het was een leerzame en mooie periode. Toch was het streven om zilverwerk binnen te halen. Dat is niet gelukt. Van een voldaan gevoel kan ik dus niet spreken.” Aanvoerder Van der Sar bedankte na afloop van zijn 128ste en laatste interland zonder al te veel emoties het publiek. „Er zijn wel eens wedstrijden geweest waarna het verlies moeilijk te verwerken was. Ik heb er nu alles aan gedaan wat ik kon. Dan heb ik er minder problemen mee. Wat ik dacht toen ik de laatste ronde over het veld liep? ‘Bedankt mensen, het is finito’.”

De dertigers Van Bronckhorst en Van Nistelrooy namen nog geen afscheid van Oranje. „De komende weken ga ik daar goed over nadenken en dan neem ik een beslissing”, stelde ‘Gio’. Van Nistelrooy zag geen reden te bedanken voor Oranje. „Als er niets raars gebeurt, ga ik gewoon door.”