Huiswerk voor WK 2010: fysiek sterker worden

Bij Nederland kampten enkele spelers met blessures.

De Russen vertoonden geen spoortje van vermoeidheid en dienden juist in de verlenging de genadeklap toe.

Oranje-international Ruud van Nistelrooy is moegestreden na de nederlaag tegen Rusland in de kwartfinale van het EK. Foto AP Netherlands' Ruud van Nistelrooy reacts at the end of the quarterfinal match between the Netherlands and Russia in Basel, Switzerland, Saturday, June 21, 2008, at the Euro 2008 European Soccer Championships in Austria and Switzerland. The Netherlands lost 1-3. (AP Photo/Dusan Vranic) Associated Press

Toen het er werkelijk om ging kon het door miljoenen landgenoten op handen gedragen Nederlands elftal geen stap meer verzetten. De missie van Marco van Basten en zijn volgelingen is op het EK alsnog volledig mislukt. Oranje werd in de kwartfinale afgetroefd door een onervaren elftal met een geroutineerde bondscoach met de juiste kennis. Was het Nederlands elftal ook uitgeschakeld als Guus Hiddink niet de leiding had over het Russische elftal? Vermoedelijk niet. De Achterhoeker beschikte over de juiste voorkennis bij het uitstippelen van de tactiek die hij slechts in een kwartiertje training kon uitproberen.

Oranje kwam vanaf de eerste minuut niet in zijn spel. Van Nistelrooy stond geïsoleerd en altijd met zijn rug naar het doel. Rafael van der Vaart was op het middenveld te veel bezig met zijn eigen hoogstandjes en Wesley Sneijder vond geen opening in de goed georganiseerde verdediging. Oranje kon slechts met vrije trappen gevaar stichten, constateerde de dolblije Hiddink achteraf terecht. De Nederlandse verdedigers toonden zich onder druk van beweeglijke aanvallers, die razendsnel combineren, nu weer kwetsbaar. In de persoonlijke duels kwamen ze tekort en geregeld stonden er Russen vrij voor het doel van de arme recordinternational Edwin van der Sar (128 caps) die zich het afscheid van zijn interlandloopbaan ongetwijfeld anders had voorgesteld.

Symptomatisch was het belangrijke tweede doelpunt van de Russen in de verlenging. André Ooijer liet zich op de achterlijn uitspelen door de geniale spits Andrej Arsjavin en invaller Dmitri Torbinski mocht de bal tussen twee verdedigers in het net trappen. Even later bezegelde Arsjavin het lot van de reuzendoder van dit EK. Oranje heeft de afgelopen weken slechts opzien gebaard door de twee WK-finalisten van 2006, Italië en Frankrijk, te verslaan. Dat bracht het hele land in vervoering. De uiteindelijke doelstelling, het herhalen van het huzarenstukje uit 1988 toen de titel werd veroverd, is niet gehaald. Eigenlijk was alleen de eerste helft van het duel met Italië van hoog niveau.

De KNVB maakte in 2004 met het aanstellen van de onervaren coach Van Basten een sprong in het diepe. Hij kreeg vier jaar de tijd om een nieuw elftal op te bouwen en gebruikte daarvoor 54 spelers. In die periode hoefde Van Basten zich in principe niet eens te plaatsen voor het wereldkampioenschap van 2006, zo stond in zijn contract. De voormalige wereldspits dacht de klus te klaren met een vriendenploeg. Van Basten wist zich met Oranje te kwalificeren voor het WK in Duitsland, maar werd op dat toernooi in de achtste finales uitgeschakeld door Portugal. Nu kan hij opnieuw alleen bogen op een paar leuke groepswedstrijden, al ging het om de poule des doods.

Wellicht is de wel degelijk gedreven Van Basten bij Oranje ook gestuit op een stuk vrijblijvendheid. Hij constateerde al tot zijn ongenoegen dat er rondom de kwalificatie-interlands weinig valt op te bouwen omdat de tijd daarvoor ontbreekt. In 2001 wilde Frank de Boer als opvolger van Louis van Gaal liever een veredelde bezigheidstherapeut dan als een echte trainer als bondscoach. Wedstrijden van het Nederlands elftal worden door de bij hun werkgever zwaarbelaste internationals vaak gezien als een gezellige reünie.

Vóór de komst van Dick Advocaat, die Oranje vier jaar geleden nog naar de halve eindstrijd van het EK loodste, vertelde een ingewijde dat begeleiders slechts bezig waren met het in stand houden van hun baantje. De noodzakelijke Spartaanse aanpak werd vaak vermeden om de internationals te vriend te houden. De foto’s op de kamer van vrouw, kind en hond deden naar huis hunkeren in plaats van naar een finale.

In deze sfeer besefte inspanningsfysioloog en voetbaltrainer Raymond Verheijen dat hij niets meer te zoeken had bij Oranje. Zijn trainingsopbouw wordt nog steeds gepredikt op de cursussen in Zeist. Maar na het vertrek van Van Gaal bij de KNVB ging Verheijen met Hiddink naar Zuid-Korea. Hij prepareerde de Koreanen met een uitgekiend conditieprogramma waardoor het gastland verrassend de laatste vier van het WK kon halen. Dit keer bracht Verheijen de Russen in topconditie, hoewel hun seizoen nog maar net is begonnen. De ploeg van Hiddink had voor de kwartfinale slechts twee dagen rust gehad, Oranje een week. Rusland vertoonde geen spoortje van vermoeidheid en diende juist in de verlenging de genadeklap toe. Van Nistelrooy, Van der Vaart en Boulahrouz kregen blessures in de hitte van Bazel, Robben kon niet eens spelen door zijn gekwetste lies.

Een degelijke fysieke voorbereiding lijkt in de toekomst onontbeerlijk om op een eindtoernooi ver te komen. De leeuw moet atletischer worden. Mooi, technisch voetbal alleen is niet meer voldoende.

Nederland Rusland
1 3
Gespeeld op 21 juni, Bazel
Toeschouwers 30.000
Scheidsrechter Michel (Slw)

Doelpunten

56' Pavljoetsjenko 0-1
86' Van Nistelrooy 1-1
112' Torbinski 1-2
116' Arsjavin 1-3

Kaarten

50' Boulahrouz, 55' Van Persie, 60' Van der Vaart 71' Kolodin, 103' Zjirkov, 111' Torbinski