Doden bij brand De Punt ‘onnodig’

De dood van drie brandweerlieden in De Punt op 9 mei van dit jaar mag geen ‘risico van het vak’ worden genoemd, maar was „een te vermijden incident”.

Dit concludeert een onafhankelijke commissie van deskundigen onder voorzitterschap van de Amsterdamse hoogleraar I. Helsloot. Hij is verbonden aan de Vrije Universiteit, waaraan hij crisisbeheersing en fysieke veiligheid doceert. De commissie was ingesteld op initiatief van de gemeente Tynaarlo, waar De Punt toe behoort.

In een botenloods langs de A28 bij De Punt brak op vrijdagmiddag 9 mei, kort na twee uur, een brand uit, vermoedelijk door kortsluiting. De commandant van de brandweerploeg uit Eelde die als eerste arriveerde, besloot in overleg met zijn mensen om drie van hen de loods in te laten gaan om van binnenuit de brand te bestrijden. Die beslissing heeft de commissie verbaasd.

„We zien de groepsbesluitvorming om naar binnen te gaan als een der belangrijkste vragen die het ongeval oproept”, aldus de commissie-Helsloot waarin ook het Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid en de brandweer Amsterdam vertegenwoordigd waren. „Bij de brandweermensen ontstaat het gevoel dat het bij nader inzien wel meevalt met de brand”, beschrijft de commissie in het rapport. Het beeld aan de voorzijde van de loods is namelijk heel anders dan wat men aan de achterkant heeft gezien: „dikke vieze rook die door de wanden naar buiten kruipt”. Daarom wordt niet gekozen voor de defensieve aanpak van buitenaf, maar voor een bestrijding binnenin de loods. „Vrijwel elke brandweerman zou gelijk hebben gehandeld en daarmee een dodelijke val zijn binnengelopen”, aldus het rapport.

Volgens de reconstructie van de deskundigen zijn de drie brandweermensen overvallen door een zeer snelle verplaatsing van een wolk giftige rook die was ontstaan door verbranding van polyurethaan en polystyreen panelen. De wolk hing bovenin de loods en was niet zichtbaar op een warmtebeeldcamera waarmee de brandweercommandant de zaak liet verkennen. Terwijl de drie brandweermannen binnen waren, ontplofte deze wolk doordat de vlammen van de brand haar bereikten. „Het van achteren naar voren rollend vlamfront heeft dan de potentie om een fors drukeffect op te wekken”, aldus het rapport. Twee brandweerlieden overleden vrijwel direct door verstikking, een derde iets later door koolmonoxidevergiftiging.