Zwartepieten

De affaire rond de woekerpolissen zeurt voort. Deze week bereikte dit drama rond 6,5 miljoen te dure beleggingsverzekeringen een nieuwe climax. Minister Bos wil af van het Instituut voor Financieel Onderzoek (IFO). Dit bureau zou de feiten rond beleggingspolissen inventariseren, maar na een vol jaar studie en drie keer uitstel beoordeelde de minister de rapportage eind mei als slordig, slecht gestructureerd, onvolledig, niet altijd neutraal, weinig zinvol en zonder conclusies.

Hoe kan dat nou? Waarom kan een ervaren instituut geen feiten op een rij krijgen? Minister Bos wil geen schuldige aanwijzen. Wel somt hij, in een brief aan de Tweede Kamer, de inhoud op van 74 moeizame overlegbijeenkomsten, gesprekken, e-mails, brieven, spoeddebatten, klankbordvergaderingen en telefoongesprekken tussen het ministerie van Financiën, het Verbond van Verzekeraars en het IFO. De laatste instantie klaagt al driekwart jaar over tegenwerking door verzekeraars. Het Verbond van Verzekeraars werpt tegen dat het IFO te onduidelijk doet.

Dit zwartepieten over schuld typeert de hele affaire rond de woekerpolissen. Minister Bos ergert zich aan het IFO, het IFO voelt zich bedrogen door verzekeraars, de polishouders zijn woedend op tussenpersonen én verzekeraars, tussenpersonen zijn kwaad op verzekeraars en de media. De verzekeraars tot slot schuiven alle schuld kalmpjes af op het IFO, de overheid, tussenpersonen en hun beloningssysteem, aandelenbeurzen en de polisklant zelf.

Om toch de feiten op tafel te krijgen, heeft minister Bos deze week gedreigd de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in plaats van het IFO op het onderzoek te zetten. Een Kamermeerderheid wil liever met het IFO door. Alleen zo komen binnen een paar weken mogelijk de namen en eigenschappen van de belangrijkste 1.200 woekerproducten in beeld.

Mits de verzekeraars – toonbeeld van onverstoorbaarheid – meewerken. Ook Ombudsman Financiële Dienstverlening Jan Wolter Wabeke moest ze deze week tot actie manen. Binnen vier weken wil hij weten hoe ze gedupeerden gaan compenseren, wat op www.kifid.nl komt te staan. De 10.000 tussenpersonen van de NVA en NBVA eisen ook al informatie van verzekeraars, anders gaan ze onduidelijke polissen boycotten. Hadden ze dat vijftien jaar geleden maar gedaan.

Ondertussen moeten vier miljoen gedupeerde consumenten lijdzaam afwachten, terwijl hun polissen maand na maand premies opslokken. Grofweg leiden drie wegen naar schadevergoeding. Wie niks doet, maakt hooguit kans op de Wabeke-compensatie. Dit voorstel kost verzekeraars totaal zo’n 2,5 miljard euro. Dat is gemiddeld 385 euro per polis, net genoeg om vijf keer te tanken.

Wie lid wordt van Verliespolis.nl of Woekerpolisclaim.nl – beide hebben zo’n 2 miljoen euro van slachtoffers opgehaald – stuurt aan op onderhandelen of collectief procederen. Dat kost tijd en leidt tot compromissen, misschien net zo waterig als de Duisenberg-regeling voor aandelenlease.

De meeste kans op compensatie biedt individueel procederen. Dit kan op zijn Amerikaans (no cure no pay) via Consumentenclaim.nl. Je moet wel geduld hebben, want dat hebben verzekeraars ook.

Welke weg je ook kiest, je geeft verzekeraars wat ze willen: tijd. Tijd vermoeit consumenten, belangenbehartigers en politici, wat verzekeraars financieel en strategisch voordeel brengt. Hoe schokkend de IFO-analyse ook uitpakt, een complete schadevergoeding voor iedereen komt er nooit. Hoe het gedupeerden in een doemscenario kan vergaan, toont de thriller The Rainmaker van John Grisham. Ziektekostenverzekeraar Great Eastern weigert de beenmergtransplantatie van leukemiepatiënt Donny Ray Black te betalen. Donny sterft. Na een slepende rechtszaak wijst de jury de familie 50 miljoen dollar smartegeld toe. Great Easterns moedermaatschappij ensceneert daarop een faillissement. Alle gedupeerden, advocaten en tussenpersonen zien hun vorderingen opgaan in rook.