UBS heeft het zwaar te verduren in de VS

Doe maar een schietgebedje voor de spin doctors van de Zwitserse bank UBS. Zij moesten al verklaren waarom de zogenaamd ‘conservatieve’ instelling zulke grote verliezen heeft geleden door de subprimecrisis. Nu moeten de pr-managers ook een antwoord zien te formuleren op onthullingen van Birkenfeld.

Bradley Birkenfeld, die tussen 2001 en 2005 in dienst was bij UBS, heeft een ‘feitenverslag’ ondertekend dat deel uitmaakt van een schuldbekentenis in een Amerikaanse belastingontduikingszaak. Uit het donderdag vrijgegeven verslag doemt het beeld op van een bankier die maar al te graag bereid was een cliënt te helpen de belastingdienst op het verkeerde been te zetten.

Birkenfeld beweert dat hij, samen met andere UBS-bankiers en -managers, Amerikaanse klanten adviseerde hun geld onder te brengen in buitenlandse kluizen en de gegevens over buitenlandse bankrekeningen te vernietigen. Birkenfeld heeft ooit voor een cliënt diamanten de VS binnengesmokkeld door ze in een tube tandpasta te verstoppen.

In het feitenverslag staat dat UBS voor 20 miljard dollar aan ‘niet aangegeven’ Amerikaanse bezittingen onder zijn beheer had. Hierbij ging het om fondsen die in de VS aangegeven en belast hadden moeten worden. Dat had UBS ook afgesproken met de belastingdienst, maar klanten wilden die geheimhouden. De vroegere werkgever van Birkenfeld, Barclays, beëindigde de relatie met cliënten die weigerden aangifte te doen. Het lijkt erop dat UBS minder scrupules had.

UBS zegt aan het onderzoek te zullen meewerken en heeft tot dusverre de beschuldigingen nog niet tegengesproken of Birkenfeld als ‘leugenaar’ aangemerkt. Maar tot hoe ver het onderzoek binnen de bank zal reiken, blijft een zorgelijke vraag. De aanklagers kunnen UBS ertoe dwingen de namen van cliënten prijs te geven. UBS heeft tot vorig jaar gewacht met het sluiten van de kleine Zwitserse divisie waar Birkenfeld werkte. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse belastingautoriteiten met hun onderzoek waren begonnen en zeven jaar nadat de bank haar afspraak met de belastingdienst had gemaakt.

De onthullingen van Birkenfeld komen op een slecht moment voor UBS. In het tweede kwartaal trokken klanten volgens schattingen van JP Morgan voor 39 miljard dollar aan bezittingen terug uit de divisie voor private banking. De zakenbank is misschien ook nog niet klaar met haar miljardenafschrijvingen. Niet alleen de spin doctors verkeren in problemen. Ook de aandeelhouders hebben veel redenen om zich zorgen te maken.

Jeffrey Goldfarb en Edward Hadas