Twee wonderkinderen

Alexei Shirov - Sergei Karjakin, Aerosvit Foros, zesde ronde

Donderdag, aan het eind van het Aerosvittoernooi in Foros op de Krim, stond Magnus Carlsen een punt voor op nummer twee, Vasili Ivantsjoek. Hij had het toernooi al een dag eerder gewonnen, omdat hij toen, met nog een ronde te gaan, anderhalve punt voor stond op de rest van het veld.

Tijdens het toernooi waren de cijferaars druk in de weer om uit te rekenen hoe hoog hij op de wereldranglijst zou komen. De conclusie na de laatste ronde was dat Carlsen achter Anand tweede zal staan als het Aerosvittoernooi al wordt meegerekend voor de lijst die op 1 juli wordt gepubliceerd, wat nog niet zeker is.

Het is voor het eerst dat iemand van 17 jaar zo hoog komt. Gari Kasparov kwam op de tweede plaats in juli 1982, toen hij 19 was. Toen Bobby Fischer tot de wereldtop doordrong bestond de internationale ratinglijst nog niet, maar er zijn wel berekeningen gemaakt om achteraf vast te stellen wat zijn positie in die jaren was, en een van de meest betrouwbare rekenaars zegt dat hij 21 was toen hij tweede werd op een virtuele ranglijst die toen nog niet echt bestond.

Het betekent niet dat Carlsen een groter talent is dan Fischer en Kasparov, het betekent alleen dat tegenwoordig alles veel sneller gaat. Het wemelt nu van kinderen die al grootmeester zijn. Schaken lijkt een makkelijk spel dat binnen luttele jaren op hoog niveau beheerst kan worden.

Het komt door de computers, die het mogelijk maken om informatievloedgolven snel te verwerken. De kinderen van vroeger stonden op een karig dieet, juist in de jaren dat hun jonge hongerige breinen alles aan hadden gekund.

Door komeet Carlsen vergeten we bijna de Oekraïener Sergei Karjakin. Hij is 18 jaar, acht maanden ouder dan Carlsen. Toen hij 12 jaar en 7 maanden oud was werd hij de jongste grootmeester uit de geschiedenis, een record dat nog steeds staat.

In die tijd deed hij mee aan het toernooi in Hastings en hij zei toen dat het een hobby van hem was om op zijn handen te lopen. Het is jammer dat we daar nooit meer iets over horen.

Karjakin staat nu 14de op de wereldranglijst. In het Aerosvittoernooi werd hij gedeeld derde met twee punten minder dan Carlsen.

In de laatste ronde moesten de twee wondertieners tegen elkaar. Karjakin had wit en hij zal ongetwijfeld van plan zijn geweest om het Carlsen erg moeilijk te maken.

Dat lukte ook. Ik heb het idee dat het water Carlsen dicht aan de lippen stond, maar tenslotte kwam hij met de schrik vrij en hield hij remise.

Alexei Shirov - Sergei Karjakin, Aerosvit Foros, zesde ronde

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 e6 5. Lg5 h6 6. Lh4 In dit toernooi vielen de witspelers een paar keer terug op de oude rustige zet 6. Lxf6, maar de avontuurlijke Shirov verkiest het moderne gambiet. 6...dxc4 7. e4 g5 8. Lg3 b5 9. Le2 Lb7 10. 0-0 Pbd7 11. Pe5 Lg7 12. Pxf7 Dit is het stukoffer dat Topalov dit jaar tegen Kramnik bracht in het Corustoernooi. Het maakte zo’n indruk dat de stelling na het offer op de voorpagina van de Franfurter Allgemeine Zeitung werd afgedrukt. 12...Kxf7 13. e5 Pd5 14. Pe4 Db6 15. Pd6+ Ke7 16. Lg4 h5 Een nieuwe zet. Kramnik deed 16...Taf8 en na 17. Dc2 gaf hij het stuk terug met 17...Dxd4 18. Dg6 Dxg4 19. Dxg7+ Kd8 20. Pxb7+ Kc8. Later werd dat voor zwart in de eregroep van het Corustoernooi verbeterd in Timman-Ljubojevic, waar zwart 17...Thg8 deed in plaats van 17...Dxd4. 17. Lxh5 Taf8 18. Dg4 Lh6 19. h4 Thg8 Ook nu gaat zwart zijn stuk teruggeven. In aanmerking kwam ook 19...c5 20. hxg5 Lg7. 20. hxg5 Lxg5 21. Pe4 Waarschijnlijk was 21. Lh4 sterker. Wit wint dan zijn stuk terug en houdt aanval.

21...Pe3 Hierna is wit gedwongen zijn dame te offeren, wat waarschijnlijk ook de bedoeling was van zijn vorige zet. 22. Dxg5+ Txg5 23. Lh4 Kd8 24. fxe3 Th8 25. Lxg5+ Kc7 26. Lg4 c5 27. dxc5 Pxc5 Hoe mooi wits dameoffer ook was, zwart zou waarschijnlijk toch beter staan als hij hier 27...Da5 zou doen. 28. Tf7+ Kb8 29. Pd6 Tg8 Zo wint zwart nog een stuk, maar het is niet genoeg om te winnen. 30. Taf1 Txg5 31. Tf8+ Kc7 32. T1f7+ Pd7 33. Txd7+ Kxd7 34. Tf7+ Kd8 Wits drastisch uitgedunde troepenmacht is nog net in staat om remise door eeuwig schaak te maken. Als zwart zou proberen om dat te vermijden met 34...Kc6, zou hij slecht komen te staan na 35. Lf3+ Kc5 36. Txb7 Da5 37. Pe4+ Kb4 38. Pxg5, waarmee wit zijn materiaal met rente terug zou winnen. 35. Tf8+ Kd7 36. Tf7+ Remise.