Sachertorte

Zou Guus in Bazel ook een handje krijgen van Willem-Alexander en Máxima? Geridderd worden kan niet meer: Guus heeft een crimineel verleden. Belastingontduiking.

Vroeger zou je denken dat een diep gevoel van verongelijking nog wel eens tot eerwraak in de sport kan leiden. Dat Guus er nu dus hevig op gebrand is om, met zijn Russen, de vervloekte natie van herkomst in diepe rouw te dompelen. Maar tijdens dit EK lijkt het of kwaadaardigheid uit de mensheid is verdwenen.

Zelfs tribale instincten doen niet echt mee, in de Alpen. Alles is geschakeld, het voetbal, de naties, UEFA en bonden. Van schakelvoetbal naar respect, zoiets. Clarence Seedorf had het graag meegemaakt.

En dus bedankte de stad Bern het Oranjelegioen voor de dagen van minzaam volksvermaak en vlijtige consumptie. En dus stuurt Nederland een dozijn straatvegers naar Bazel om de Zwitsers te helpen bij het opruimen van de troep. En dus rookte Guus Hiddink, aan de vooravond van wat het uur van de wraak kon zijn, een sigaartje en keek hij vertederd naar de bergen. Zo er al iets geslepen werd, dan was het zijn goede humeur. Maar zeker geen messen of slagtanden van achter de Oeral. Ik vloeide meteen mee in de romantiek van: en hij leefde nog lang en gelukkig, bij een kop koffie en Sachertorte.

Marco van Basten is veel jonger dan Guus en minder gevoelig voor het koude, heldere licht van een Alp, maar ook hij hield het op een zachte motregen in de casuïstiek van het bloed. Ja, die Russen konden voetballen, dat had hij wel gezien. En de magische hand van Guus was ook genoegzaam bekend. Nog wat Guus betreft: „Die man heeft zoveel ervaring, als coach en als mens, daar kun je alleen maar trots op zijn.”

Coach én mens: het mag weer samenvallen, van Marco.

Hiddink bescheurt het bij deze hoogmoedige wartaal. Hij had verwacht dat Van Basten zijn spelers gewaarschuwd zou hebben: „Kijk uit jongens, die Guus is leep. Achter grijze deftigheid huist een klein smeerlapje. Niet te vertrouwen.” Zo hoort een coach op slag van de kwartfinale te spreken over zijn alter ego. Je kan het tenslotte altijd weer goedmaken na de wedstrijd, in een handdruk.

Dat Hiddink een mens is, wist hij al honderd jaar. Hij kan het zelfs perfect naspelen, al naar gelang de omstandigheden. Na de kwalificatie van de Russen mocht hij graag publiek maken dat hij een sms’je van Roman Abramovitsj had gekregen, maar zelf zal hij altijd voor de armen zijn. Zo is hij opgevoed, beetje linksig, nog net niet biologisch-links. Het laatste zou zijn weelderige partner, Liesbeth, niet kunnen velen.

Er is veel gezegd en geschreven over de vaderlijke schwung van deze coach. En ja, hij geeft zijn spelers bij een wissel altijd een tikje op de kont. Maar verder valt het vaderlijke van Guus wel mee. Hij is al goed dertig jaar wereldreiziger, altijd weer de hort op. Zeeman. Daarnaast: meer mysticus met de Harley Davidson in de Achterhoek dan solide opvoeder. Met vader naar Artis, dat hebben zijn kinderen niet mogen meemaken.

De révérence van Van Basten voor Hiddink past bij dit EK en bij dit Oranje. Buigen voor de Achterhoek is nu buigen voor de wereld: dan kom je eens thuis. Ook nog met een paar miljoen op zak. Maar het blijft klef: een wereld van boterhammen, pannenkoeken en noppen. In opperste navelgeluk.

Van Basten hoorde van Hiddink een vijand te maken. Misschien wel een volksverrader. Dan spreek je niet over de mens Hiddink. Dan heb je het over een oorlogshitser, over ‘De kanonnen van Navarone’, over het slagveld PSV. Over stigma’s, niet over voetbal en mensen.

Humanitair voetbal: zou het bestaan?

Ik zie Marco Borsato wel zingen voor een bal zonder gehakt. Maar Van Basten? Allicht is hij minder cynisch geworden door de jaren heen. Het verlies, weet hij nu, kruipt toch langs de broekspijpen omhoog. Maar moet je daarom van de cake-achtigen willen zijn, van Kees Jansma? Je kan ook denken: wij van Oranje zijn blinde buffels.

Eigenlijk is Marco van Basten niet van Nederland. Hij doet prachtig alsof, maar hij blijft een bastaard. Juichen met Sneijder en Van der Vaart gaat hem prima af, maar het hart is van vier windstreken. Het hart is van een andere iconische orde dan Zeist. Noem het: de mijmering Oranje.

Voor Marco begint het echte leven ná dit EK. Met Guus Hiddink op het ereterras. Na hole 18, waar één vlaggetje toch het vlaggetje kan zijn.

En later, veel later, is er Sachertorte.

    • Hugo Camps