Ratificatie EU-verdrag verder in problemen

Tsjechië houdt nadrukkelijk de mogelijkheid open dat het, net als Ierland, het nieuwe EU-verdrag niet ratificeert. Dat bleek gisteren aan het eind van de tweedaagse top van Europese regeringsleiders in Brussel.

Volgens de Tsjechische premier Topolánek is er tijdens de vergadering intensief onderhandeld over een voetnoot in de tekst waarover de 27 EU-leiders het eens werden. Daarin staat dat Tsjechië pas kan doorgaan met de ratificatie als het Constitutionele Hof zich heeft uitgesproken over de verenigbaarheid van het nieuwe EU-verdrag met de Tsjechische grondwet.

Volgens Topolánek wilden de meeste andere EU-lidstaten schriftelijk vastleggen dat de landen die het verdrag nog moeten goedkeuren, daarmee doorgaan ondanks de afwijzing door Ierland. „Het is nodig dat we onze autonomie verdedigen”, aldus Topolánek. „Dit laat ons speelveld open.”

Ook de Britse premier Brown maakte een voorbehoud voor definitieve ratificatie wegens lopende juridische procedures rond het verdrag, dat deze week door het Hogerhuis werd gefiatteerd.

De EU-regeringsleiders zullen in oktober bespreken wat er moet gebeuren met het nieuwe verdrag. Volgens de Ierse premier Cowen moeten eerst de motieven van de Ierse nee-stemmers worden geanalyseerd.

President Sarkozy van Frankrijk, dat vanaf 1 juli EU-voorzitter is, had wel al een idee waarom de Ierse kiezers het verdrag hebben afgewezen. Hij zei dat de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Unie, daar mede schuld aan had. „Het debat in Ierland ging over abortus, euthanasie, belasting, de wereldhandelsorganisatie WTO, landbouw. Daar kun je Barroso de schuld niet van geven. Neem iemand anders. Mandelson bijvoorbeeld.”

Barroso is voorzitter van de Europese Commissie, Mandelson is eurocommissaris voor Handel. Volgens Sarkozy heeft Mandelson tijdens WTO-onderhandelingen te veel concessies gedaan die nadelig zouden zijn voor boeren.

Een hoge functionaris van de Europese Commissie zei daarop „dat de Franse ministers van Financiën en van Buitenlandse Zaken ook opmerkingen hebben gemaakt die negatief waren”. De eerste kondigde Franse voorstellen aan over Europese regels voor vennootschapsbelasting – wat in Ierland gevoelig ligt – en de tweede zei dat de Ieren „de eerste slachtoffers” zouden zijn, als ze nee zouden stemmen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei, net als Sarkozy eerder, dat het nieuwe verdrag nodig is voor verdere uitbreiding van de EU. Ze erkende dat kandidaat EU-lid Kroatië zonder nieuw verdrag niet zou kunnen toetreden.