In Fictie

De actualiteit is vaak een spiegelbeeld van de literatuur. Deze week de komst van wolven naar de Veluwe in het licht van de roman Maltus van Hans den Hartog Jager (2006).

Hans den Hartog Jager: Maltus

Daar was-ie weer, afgelopen zaterdag in de Volkskrant: de roep om wolven op de Veluwe; oftewel de Hollandse versie van the call of the wild. In een paginagroot interview wreef de ecoloog Wouter Helmer zich in de handen bij het idee dat de wolf vanuit Bremen, waar hij nu al rondzwerft, naar ons land zou kunnen doorsteken. Zijn droom van een ‘robuuste natuur, inclusief kadavers en roofdieren’ zou binnen twee jaar werkelijkheid kunnen worden.

Andere natuurhervormers willen zelfs zo lang niet wachten. Anderhalve maand geleden presenteerde Staatsbosbeheer de toekomstplannen voor de Oostvaardersplassen. Een stuk of honderd roofdieren moesten worden uitgezet ter handhaving van het natuurlijk evenwicht. „Wat mij betreft zetten we hier morgen al wolven neer,” kondigde een van de natuurplanologen aan; „nadat we eerst een debat hebben moeten voeren over wolven die meisjes op weg naar hun grootmoeder opeten.”

Dat debat werd afgelopen woensdag voortijdig afgesloten in de Tweede Kamer, waar minister Verburg van Landbouw desgevraagd verzekerde dat van het inzetten van wolven geen sprake kan zijn. Misschien dat de minister zich heeft laten leiden door het oude verhaal van Roodkapje; maar ze had ook te rade kunnen gaan bij Maltus, de roman over de verhouding tussen mens en natuur die Hans den Hartog Jager anderhalf jaar geleden publiceerde. In Maltus worden bij wijze van experiment in wildbeheer twee wolven, met de enigszins voorspelbare namen Romulus en Remus, uitgezet op de Veluwe.

Het loopt al snel uit de hand. Binnen een paar weken verschijnen er alarmerende berichten in de media over een mogelijke besmetting met hondsdolheid van de nieuwbakken wolvenpopulatie, die bovendien onverwachts groter blijkt dan aangekondigd; boeren laten aangevroten schapen zien, in België worden al mensen aangevallen. De ‘stuurgroep wildbeheer’ kan niet anders dan aankondigen dat de wolven weer uit de natuur worden gehaald – liefst met netten, maar anders met geweren. En daartegen komen dan weer de verzamelde dierenactivisten van Nederland in het geweer – met bomaanslagen en andere acties tegen ‘de holocaust die onder onze ogen wordt voorbereid’.

Den Hartog Jagers roman is een overdrijving, maar dan wel een die steeds vaker plotseling actueel wordt. Dierenbeschermingsgroepen die hun eigen en andermans leven in de waagschaal stellen om de wolf te beschermen hebben we nog niet gezien. Maar een ander scenario dat de schrijver schetst zou wel eens snel uit kunnen komen: de groei van een wolvenpopulatie door immigratie uit het oosten of zuiden. De minister van Landbouw en Natuurbeheer heeft donderdag al gesuggereerd dat ze daar natuurlijk niets tegen kan doen.

Pieter Steinz

Hans den Hartog Jager: Maltus. De Bezige Bij, € 17,90.
    • Pieter Steinz