Hiddink voldoet weer aan verwachtingen

Guus Hiddink zegt dat Oranje mijlenver voorligt op de Russen. Toch hoopt hij dat hij na het EK door de Nederlanders als ‘dé landverrader van het jaar’ wordt gezien.

Guus Hiddink met Dennis Bergkamp op het WK van 1998. Foto Reuters Dutch soccer coach Guus Hiddink (L) pushes striker Dennis Bergkamp during training of the national team in the Parc des Princes stadium in Paris July 10. The Dutch will play the third place playoff of the 1998 World Cup against Croatia July 11. JFL/JES/ Reuters

Op 7 juni 1995 lijkt het na een klein jaar alweer gedaan met Guus Hiddink als bondscoach van het Nederlands elftal. Een maand nadat Ajax in Wenen ten koste van AC Milan de Champions League heeft veroverd, lijdt Oranje in Minsk een pijnlijke 1-0 nederlaag. Matchwinnaar Sergei Gerasimets groeit uit tot volksheld van Wit-Rusland, Hiddink is het lachertje van Nederland. De uitschakeling voor het EK van 1996 in Engeland lijkt een feit. Hiddink en Oranje worden echter op miraculeuze wijze gered door een overwinning van Luxemburg op Tsjechië. Het blijkt niet de laatste keer dat de trainer zich terugvocht uit een verloren positie.

Dertien jaar later zit Hiddink na geslaagde avonturen als bondscoach van Oranje, Zuid-Korea en Australië als een internationaal gelouterde trainer in het Sint-Jakob Park van Bazel achter de tafel als bondscoach van Rusland. De oud-voetballer weet precies wat de internationale pers van hem wil horen in de aanloop naar de kwartfinale tegen Nederland. De coach positioneert zijn formatie handig in de rol van underdog. „Het verschil tussen Rusland en Nederland? Het Nederlands elftal ligt mijlenver voor. Ik zou het logisch vinden als ze in Nederland zouden zeggen: ‘Dit gaan we wel even makkelijk doen’.”

Nog geen kwartier later staat Hiddink op het veld van het stadion in Bazel waar hij met zijn ploeg de laatste training afwerkt. De ervaren peoples manager praat voor een laatste keer in op zijn spelers om ze ervan te overtuigen dat ze wel degelijk kans hebben tegen Oranje. Het maakt Hiddink weinig uit wie hij tegenover zich heeft. Voor hem zijn de wetten in het internationale voetbal overal hetzelfde. Of zijn spelers nu uit Amsterdam, Seoul, Sydney of Moskou komen, laat Hiddink om het even. Wie niet meedenkt, kan echter direct vertrekken. Zo ondervindt Vladimir Bistrov in het eerste groepsduel met Spanje. Als de invaller niet brengt wat Hiddink verwacht, haalt hij hem resoluut weer naar de kant.

Hiddink heeft van het EK van 1996 wel geleerd dat hij boven alles de baas van zijn ploeg moet blijven. Tijdens zijn eerste grote klus als bondscoach van het Nederlands elftal wordt hij op het eindtoernooi in Engeland verrast door onderlinge wrijvingen binnen de selectie. Hiddink krijgt pas tijdens het toernooi door dat verschillende spelers van Ajax elkaar het licht in de ogen niet meer gunnen. Volgens Edgar Davids kiest de bondscoach te veel de zijde van Ronald de Boer en Danny Blind. Na de wedstrijd tegen Zwitserland barst de bom. Davids haalt in de media hard uit naar Hiddink, die niets anders kan doen dan de middenvelder naar huis sturen.

Het teleurstellend verlopen EK van 1996 was een les voor Hiddink waar hij de rest van zijn loopbaan profijt van trekt. In de aanloop naar het WK van 1998 in Frankrijk pakt hij de zaken direct anders aan. Alle spelers moeten zich vooraf committeren aan zijn regels. Op zijn beurt geeft Hiddink de internationals bepaalde vrijheden. Zo mogen de spelers tijdens het trainingskamp ’s avonds best een wijntje drinken bij het eten. Iedereen wil graag bij het Nederlands elftal horen. Hiddink sluit weer vrede met Davids, maar niet nadat de voetballer zich akkoord heeft verklaard met de nieuwe regels.

Op het WK van 1998 vestigt Hiddink zijn naam als internationale topcoach. Het Nederlands elftal behoort met spelers als Dennis Bergkamp, Patrick Kluivert en Frank de Boer tot de grote smaakmakers van het toernooi. De missie van Oranje strandt in de halve finales tegen Brazilië. Net als op het EK van 1996 gaat Nederland ten onder na strafschoppen. Dat zal Hiddink later als bondscoach van Zuid-Korea en Australië niet meer overkomen.

In de aanloop naar het WK van 2002 zet gastland Zuid-Korea zijn zinnen op Hiddink. Het blijkt een gouden greep van de Aziaten. De Nederlandse coach trekt zich niets aan van de ongeschreven Zuid-Koreaanse voetbalwetten en smeedt op geheel eigen wijze een succesformatie. Hiddink bereikt via strafschoppen ten koste van Spanje de halve finale. De Zuid-Koreanen hebben een nieuwe volksheld.

Een paar jaar later verwerft Hiddink zich bijna dezelfde status in Australië als hij de Soccerroos – nu na strafschoppen tegen Uruguay – naar het WK van 2006 brengt en in Duitsland de achtste finales haalt. Miljardair Roman Abramovitsj weet dan dat Hiddink dé man is die het voetbal van Rusland naar een hoger plan kan tillen. ‘De magiër’ voldoet opnieuw sneller dan verwacht aan alle verwachtingen en plaatst zich met aanvallend voetbal voor de kwartfinales. Dertien jaar nadat hem met Oranje een afgang bespaard bleef, kan de succestrainer het Nederlands elftal uitschakelen. Hiddink lachend: „Ik wil nu wel graag in Nederlander uitgeroepen worden tot dé verrader van het jaar.”