De Lesbiërs tegen de lesbiennes

Na de kolonelsjunta kwam de homo-emancipatie in Griekenland vrij snel op gang. Maar niet iedereen heeft daar vrede mee. Het homohuwelijk gaat velen te ver en op Lesbos is ruzie.

De Griekse homo’s hebben de laatste weken niet te klagen over gebrek aan publiciteit. Het begon met de twee homohuwelijken op het eilandje Tilos die een primeur betekenden voor Griekenland.

Kort daarop vond de manifestatie ‘Athens Pride’ plaats, voor de vierde keer, maar veel omvangrijker dan vorig jaar.

En weer enige dagen later werd onder grote internationale belangstelling in Athene een proces gehouden, aangespannen door drie inwoners van het grote eiland Lesbos. Zij eisen dat de naam daarvan niet langer wordt gebruikt door de ‘Gemeenschap van Homoseksuelen en Lesbiennes in Griekenland’ (OLKE). Ook de media zouden daar van moeten afzien, op straffe van tienduizend euro per keer.

Eressós op Lesbos, nu een badplaats, was de geboorteplaats van de dichteres Sappho, die rond 600 voor Christus jonge vrouwelijke leerlingen om zich heen verzamelde. Er staat een standbeeld van haar op het eiland en de laatste decennia is Eressós een bedevaartsoord voor lesbische toeristen.

Enkele jaren geleden stelde toenmalig provincieprefect Dimítris Bounátzis dat er geen bezwaren waren tegen dit toerisme, maar dat er natuurlijk wel een muur omheen moest worden gezet – wat niet gebeurde.

Volgens woordvoerder Joánnis Agliopás van de drie klagers hebben de bewoners van Eressós gemengde gevoelens. Maar ze gaan er in ieder geval niet op achteruit.

Agliopás beklaagt zich dat hij, hoewel afkomstig van het eiland, wordt uitgelachen als hij zegt dat hij Lesbisch is. Tijdens het proces torste hij een spandoek met in het Engels: Hoe leg ik het mijn dochter uit? Tegen de rechter zei hij: „Ik ontzeg vrouwen niet het recht op een seksuele voorkeur, maar de naam van mijn eiland mag daar niet bij worden betrokken.”

De advocaat van de OLKE herinnerde eraan dat de term ‘lesbisch’ al drie eeuwen over de hele wereld wordt gebruikt, net als ‘Siamese tweelingen’. „Neemt men daar in Siam aanstoot aan?” Agliopás stoof meteen op: „Er zijn over de grens ook mensen die de naam Macedonië stelen. Neemt u daar geen aanstoot aan?”

Tijdens de hele duur van het proces heerste er een lacherige sfeer. De rechter, een vrouw, doet over enkele weken uitspraak.

Een heel ander soort aanklacht is ingediend tegen de burgemeester van Tilos, Tásos Alivéris, die de twee homohuwelijken heeft voltrokken, nadat de procureur-generaal van het hooggerechtshof had gewaarschuwd dat dit onwettig zou zijn. Maar afgezet kan hij alleen worden bij klachten dat hij zijn gemeente financieel zou hebben benadeeld.

Of Alivéris op zijn eiland aan populariteit heeft ingeboet, moet bij de volgende verkiezingen blijken. Tot nu toe kreeg hij vier maal een formidabele meerderheid, hoewel hij niet van het eiland komt. Als arts streek hij er neer, en hij maakte zich binnen twee jaar zó geliefd, dat de bewoners hem niet meer wilden laten gaan.

In veertien jaar heeft hij het inwonertal opgevoerd van honderdzestig (bejaarden) tot zeshonderd, met vier scholen, en hij heeft een medische hulptelefoon met Rhodos ingesteld die levens zou hebben gered. Het eiland kreeg het predicaat ‘ecologisch’, onder andere dankzij het jachtverbod. Over het voltrekken van de huwelijken heeft hij, naar hij zegt, geen moment geaarzeld. Maar de voorman van de OLKE zei wel: „Volgende keer minder publiciteit.”

Inmiddels is Alivéris door de plaatselijke bisschop geschorst als gecommitteerde bij de kerk van Pandeléimon, beschermheilige van het eiland. Allerwegen hebben bisschoppen in de media woedend gereageerd op de huwelijken, die zouden „indruisen tegen de wil van God”. Ambrósios van Kalávryta zei: „Straks krijgen we nog een bruiloft van een mijnheer met zijn hond.”

Opmerkelijk is dat de pasgekozen aartsbisschop, Hierónymos, zich tot nu toe verre heeft gehouden van kreten als deze, en integendeel voorzichtig heeft gezinspeeld op „het geluk van twee mensen”. Er zijn tekenen dat een groep bisschoppen zich gaat afzetten tegen deze gematigdheid, die hij ook aan de dag legt in de kwestie-Macedonië.

Wat de regering betreft, de minister van Justitie heeft bevestigd dat de homohuwelijken niet kunnen worden erkend en dat ook het eerdaags in te stellen ‘samenlevingscontract’ alleen voor heteroseksuele paren zal gelden. Het volk zou voor erkenning van homoparen „niet rijp” zijn.

Maar de media tonen de laatste weken in overgrote meerderheid begrip voor het homostandpunt en figuren als Agliopás en Ambrósios werden mikpunt van spot.

Homo’s waren tot en met de kolonelsjunta (1967-1974) een onderdrukte minderheid. Sindsdien voltrekt zich hun emancipatie in vrij hoog tempo.