De dood in de crèche

Kinderbedje in een kinderdagverblijf: levensbedreigend? foto jupiterimages Glowing heart above baby's crib. Jupiterimages

Baby’s van drie tot zes maanden oud hebben bijna negen keer zoveel kans om in het kinderdagverblijf aan wiegedood te overlijden als thuis. Tenminste dat meldden onderzoekers van de Landelijke Werkgroep Wiegendood (LWW) vorige week in een wetenschappelijk artikel in het Nederlands Tijdschift voor Geneeskunde (NTvG).

Niet waar: in kinderdagverblijven is de kans op wiegedood twee- tot viermaal zo hoog. Aldus de samenvatting van de richtlijn ‘Preventie wiegedood’ in hetzelfde NTvG. En in een derde artikel kwamen twee Nederlandse hoogleraar-kinderartsen aan het woord die schreven er voorlopig helemaal niks van te geloven, dat kinderdagverblijven gevaarlijk zijn voor slapende baby’s. In hun commentaar Ernstige bezwaren tegen het onderzoek naar het verband tussen wiegendood en kinderopvang branden Paul Brand en Martin Offringa het LWW-onderzoek beleefd af.

Een verwarrend zaak, die drie artikelen. Zelden zal een geaccepteerd wetenschappelijk artikel zo hard op methodologische gronden zijn bekritiseerd in een door de redactie gevraagd, gelijktijdig geplaatst commentaar. Als de onderzoeksopzet echt niet klopt, is het vreemd dat het resultaat wel als ‘oorspronkelijk stuk’ wordt gepubliceerd.

Heel oorspronkelijk was het trouwens allemaal niet. Namens alweer de Landelijke Werkgroep Wiegendood schreef emeritus kinderarts-hoogleraar Guus de Jonge vier jaar geleden ook al in het NTvG de waarneming op dat het risico op wiegedood in kinderdagverblijven verhoogd is. Toen met een factor vier. Ook toen reageerde kinderarts Paul Brand, toen nog geen hoogleraar.

Brand schreef in 2004: ‘Als wij niet oppassen wordt geconcludeerd dat wij ouders dan maar moeten ontraden om hun kind naar een kinderdagverblijf te brengen. Niet alleen zou zo’n advies politiek en maatschappelijk grote consequenties hebben, ook zou het wetenschappelijk onjuist zijn.’

De Jonge zoekt toen en nu de verklaring in meer stress, of in luchtweginfecties, of aan slechte binnenlucht in kinderdagverblijven. De Jonge schrijft dat er sterke aanwijzingen zijn dat de CO2-waarde te hoog kan oplopen en dat het er ook vaak te warm is (boven 25 °C). Net deze week werd bekend dat de ministeries van onderwijs (OCW) en van milieu (VROM) opdracht hebben gegeven om het binnenmilieu van kinderopvangcentra te onderzoeken. Dat was nog nooit gedaan.