Wegener weer bestuurbaar

Het zijn onzekere tijden bij Wegener. De uitgever van regiokranten heeft al maanden geen bestuur. Ondertussen dreigt een nieuwe reorganisatie.

Wie wordt de nieuwe bestuursvoorzitter van Wegener? De uitgever van regionale dagbladen als De Gelderlander, Brabants Dagblad en De Stentor zoekt al een half jaar naar een opvolger van Jan Houwert (en naar een opvolger van de eveneens opgestapte Freek Busweiler).

De benoeming heeft onder meer vertraging opgelopen door een kort geding van de centrale ondernemingsraad (COR) tegen Wegener. De COR weigerde advies uit te brengen over twee nieuwe leden van de raad van bestuur, omdat onduidelijk zou zijn of een van hen bestuursvoorzitter zou worden, danwel een externe topman zou worden aangetrokken. Ook was onduidelijk welke taken de nieuwe voorzitter zou krijgen. De COR eiste schorsing van beide bestuursleden, maar dat heeft de rechter in Apeldoorn vanochtend afgewezen. Volgens de rechter waren de benoemingen van beoogd topman Joop Munsterman, directeur van Wegeners huis-aan-huisbladen en voorzitter van FC Twente, niet illegaal. De COR had advies kunnen uitbrengen.

De vertraging kwam op een slecht moment. Juist nu heeft Wegener een heldere visie op het krantenbedrijf nodig en krachtig leiderschap. Het concern moet voldoen aan de rendementseisen van grootaandeelhouder Mecom. Het Britse bedrijf heeft sinds oktober vorig jaar 87 procent van Wegener in handen. Wegener moet een rendement halen tussen 15 en 20 procent, net als de andere uitgevers van Mecom in Limburg, Denemarken, Duitsland, Noorwegen en Polen. Wegener haalde in 2007 een marge van rond 10 procent.

Wegener zou het resultaat kunnen verbeteren door de omzet te verhogen maar dat lijkt een lastige opgave. Net als bij andere uitgevers staan de advertentie-inkomsten onder druk. Volgens onderzoeksbureau Nielsen Media daalde in het eerste kwartaal van 2008 het aantal personeelsadvertenties in dagbladen (en op internet) met 4 procent. Wegeners inkomsten uit activiteiten op internet groeien, maar die vormen nog maar een paar procent van de omzet. Bovendien levert een commercial op het web veel minder op dan een papieren advertentie.

Omzetverhoging komt evenmin uit abonnementen. Wegeners abonneeomzet was stabiel in 2007, onder meer door prijsverhogingen, maar de oplages daalden. Alle dagbladen verloren in acht jaar tijd een vijfde van hun oplage. Er is nog geen sprake van een ‘tabloideffect’. Alle titels gingen begin vorig jaar over van broadsheet op halfformaat. Dat leverde in het eerste kwartaal van 2007 een piekje op, maar een structureel effect op de oplage is nog niet te zien.

Opnieuw reorganiseren lijkt de enige oplossing om de marge te verhogen. Deze week werd bekend dat een nieuwe reorganisatie honderden banen gaat kosten. COR-voorzitter Jos van Rijsingen verwacht dat de ontslagen vooral zullen vallen bij centrale diensten (zoals callcentra) en door meer samenwerking bij de productie van kranten en huis-aan-huisbladen. Het reorganisatieplan is nog niet klaar, zegt een woordvoerder van de raad van bestuur. Men wacht op de benoeming van een nieuwe topman. Volgens Van Rijsingen is de kans groot dat onderdelen van het bedrijf die bij eerdere organisaties zijn gecentraliseerd, nu weer naar de regio’s worden verplaatst (zoals oplagemanagement).

Wegener snijdt al meer dan tien jaar in de kosten. De afgelopen twee jaar daalde het aantal banen (FTE) van 4.700 tot ruim 4.000, onder meer bij krantenredacties. Journalisten van Wegener riepen twee weken geleden Mecom op niet nog verder te bezuinigen. In een gezamenlijke verklaring stelden hoofdredacteuren en redacties van alle kranten dat zij zich zorgen maken over de journalistieke kwaliteit en de werkdruk. „Zo kunnen we geen meer krant maken”, aldus Ron Lodewijks, hoofdredacteur van het Brabants Dagblad.

Mecom-baas David Montgomery vindt dat een moderne krant ‘lean and mean’ moet zijn. Flexibel, snel, en bereid om de scheiding tussen redactie en commercie op te heffen. Als derde geldstroom naast abonnementen en advertenties, probeert Mecom bij al zijn titels ook geld te verdienen door abonnees boeken, dvd’s en reizen te verkopen. De meeste redacties beschouwen dit als een aanval op hun onafhankelijkheid.

Ondertussen heeft Montgomery zo z’n eigen problemen: De koers van het aandeel Mecom is verdampt. Een jaar geleden kostte een aandeel Mecom op de Londense beurs nog meer dan 90 pence. In januari daalde de prijs naar 33 pence, nu is die minder dan 25 pence.

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Brabants Dagblad

In het artikel Wegener weer bestuurbaar (20 juni, pagina 17) wordt Ron Lodewijks hoofdredacteur van het Brabants Dagblad genoemd. Hij is geen hoofdredacteur, maar voorzitter van de redactieraad.