WeekBoek 25

WeekBoek, een verzameling van boeken-nieuws en -rubrieken op nrcboeken.nl, werkt samen met Dirk Leymans website papierenman.blogspot.com.

Mick Jagger Foto Evan Agostini Singer Mick Jagger participates in a press call to promote the release of the new film "Shine A Light" featuring The Rolling Stones, at the NY Palace Hotel, Sunday, March 30, 2008, in New York. (AP Photo/Evan Agostini) Associated Press

Controverse rondom nieuw boek Palahniuk

Snuff, de pas verschenen roman van Chuck Palahniuk (1962), heeft dan wel in één ruk de top van de Amerikaanse bestsellerlijsten gehaald, het werk wordt in Amerikaanse media zeer gemengd ontvangen, zo blijkt uit een overzicht in The Los Angeles Times.

Snuff vertelt het verhaal van Cassie Wright, een pornoster die nog één keer wil schitteren. Haar plan is om 600 mannen voor de camera af te werken, een wereldrecord. Palahniuk laat de mannen 72, 137 en 600 aan het woord. Een recensente van The New York Times is gechoqueerd: ‘Wat is hier verdorie aan de hand? Het land dat Melville, Twain en James voortbracht, komt nu met King, Chrichton, Grisham, Sebold en Palahniuk. Hun onderwerpen? Porno, misdaad, popcultuur en een eindeloze parade van buitenlichamelijke ervaringen. Hun methoden? Cliché, karikatuur en proto-christelijke moraliteit.’De recensenten van de Los Angeles Times en Washington Post zien in het boek ook een ‘sociale satire’ en een portret van de ‘moderne mannelijke identiteit’. (HC)

Meulenhoff heeft weer een uitgever

Peter Claessens is benoemd tot uitgever bij Meulenhoff. Claessens (1958) was tot nu toe werkzaam als redacteur bij De Arbeiderspers, waar hij onder veel meer de reeks Privé Domein en de Nietzsche-bibliotheek bestierde. Over die laatste filosoof publiceerde hij onlangs Alle lust wil eeuwigheid. Het magistrale levensscenario van Friedrich Nietzsche. In Boekblad verklaarde Claessens dat hij het hoge culturele gehalte van het Meulenhoff-fonds wil bewaren, „maar dat kan niet zonder rendement”.

Meulenhoff wordt geteisterd door een groot personeelsverloop sinds redacteur Tilly Hermans in 2001 haar eigen uitgeverij Augustus begon, uit onvrede met het beleid van eigenaar PCM. Ook uitgevers Annette Portegies (in 2004) en Judith Uyterlinde (in 2007) vertrokken na onenigheid met het moederconcern. De vorige uitgever van Meulenhoff, Xandra Schutte, werd dit voorjaar hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. (AF)

NIEUWSLEZEN Jan Marijnissen

Jan Marijnissen en de Socialistische Partij hebben journalisten en politicologen gefascineerd en zijn eigen pamflettistische publicaties hebben dat nog eens aangewakkerd. Die hebben pakkende titels als Samenleven kan je niet alleen (Socialistische Partij, 1993), Effe dimmen! Een rebel in Den Haag (Contact 1998), Schrale rijkdom. De erfenis van 8 jaar Paars (Ketch-up Press 2002) en Waar historie huis houdt (Thomas Rap 2005). Stem voor, stem SP. Hoe de SP de verkiezingen won (Ketch-up Press 2002) van Tiny Cox en Gerard Scargo komt ook uit de eigen schrijfstal.

De journalist Kees Slager kwam in 2001 met Het geheim van Oss. Een geschiedenis van de SP (Atlas 2001). Dit boek werd geschreven in opdracht van de partij en is dan ook een met veel vaart geschreven heldendicht geworden aldus Gerrit Voerman (Boeken 21.12.2001). Nauwgezet en betrokken beschrijft Slager de gedrevenheid van de partijleden.

Een tweede geschiedenis van de SP schreef Vrij Nederland-redacteur Rudie Kagie. Zijn De socialisten. Achter de schermen van de SP (Mets & Schilt 2004) is een welwillende benadering, al is er meer aandacht voor het opmerkelijke aanpassingsvermogen van de partij. Alles bij elkaar te te weinig kritisch en te weinig diepgravend, aldus dezelfde Voerman (Boeken 02.07.2004). Het wachten is, kortom op een afstandelijke, niet betrokken politiek historicus. (RvG).

Jagger wil werk Dylan Thomas niet delen

Rockicoon Mick Jagger heeft een verbod uitgesproken op het gebruik van gedichten van Dylan Thomas (1914-1953) in The edge of love, een biografische film over de Welshe dichter, toneelschrijver en drinkende legende, zo meldt onder andere muzieksite nme.com. De Britse voorman van The Rolling Stones bezit de rechten op een groot deel van de poëzie van Dylan Thomas. Hij werkt met zijn filmmaatschappij Jagged Films aan een biopic over de schrijver uit Swansea, en wilde daarom niet dat er gedichten uit Thomas’ bundel The Map of Love uit 1939 in de andere film werden geciteerd. De film over Dylan Thomas , met Matthew Rhys in de rol van Thomas, gaat volgende week in Groot-Brittannië in première. (HC)

TIJDSCHRIFT Tirade 423, 2008-2

Wat is er toch met het polemiseren in Nederland gebeurd, vraagt de redactie van Tirade zich af. Een precieze definitie daarvan wordt niet gegeven, men lijkt zich te beperken tot de literaire polemiek; de meningengolf die Nederland dagelijks overspoelt, blijft buiten beschouwing. Met de hoogstaande polemiek is het bar en boos gesteld. Komrij en Hermans gingen in hun dagen nog wel eens tekeer, maar die mogen volgens Tirade wat betreft het polemiseren de veters nog niet strikken van de man die naar eigen zeggen ‘leefde als een polemist, en ook stierf als een polemist’: Menno ter Braak. Waarom Tirade zo graag polemieken ziet (leverde het veel memorabele titels op?) wordt niet duidelijk, maar het roept lezers met een prijsvraag op om dan maar zelf een venijnig artikel op te sturen.

Voer voor polemisten is er in Tirade ook te vinden, met een opiniërend artikel van Catharina Blaauwendraad over de literaire kritiek. Strekking van haar betoog: wie denkt zo’n criticus van een krant of tijdschrift eigenlijk wel dat hij is, om een waardeoordeel te geven over een boek waar iemand zo lang aan heeft gewerkt? De lezer knijpt zich drie keer in de arm bij zo’n simplificatie van de literaire bespreking, helemaal als Blaauwendraad al in zin één van haar stuk zegt zelf nooit recensies te lezen. Dat een goede kritiek méér is dan een duim omhoog of naar beneden en dat het uiteindelijk de lezer zélf is die een criticus autoriteit verleent, dat kom je in Blaauwendraads stuk niet tegen. Beweren dat ‘traditionele literaire levensaders als debatten, polemieken en recensies tegenwoordig maar al te makkelijk verworden tot zielloze instrumenten om een soort literaire pikorde te bewaken’ lijkt polemiserend, maar zou een stuk aannemelijker zijn geweest als Blaauwendraad er ook wat bewijsmateriaal bij had geleverd. (SK)

Tirade 423/2008 nr. 2 verscheen bij uitgeverij G. A. van Oorschot. Het nummer kost 12 euro 50.

WEEKWEBSITEwww.dbnl.nl (Merlyn)

Na de dood van Kees Fens afgelopen zondag dook de naam overal weer op: Merlyn, het literaire tijdschrift waarvoor Fens tussen 1962 en 1966 kritieken schreef. Ondanks dat het tijdschrift al na vier jaargangen ter ziele ging, wordt het tot op heden behandeld tijdens colleges Neerlandistiek en Literatuurwetenschap.

De tekst, daar draaide het volgens de Merlyn-redacteuren om, en daar alleen zouden critici zich bij de bespreking van een literair werk dan ook mee bezig moeten houden. Of hoe de redactie het bij de tewaterlating van Merlyn verwoordde: ‘Wat ons interesseert is wat een schrijver zegt, niet wat hij zou kunnen zeggen, of had moeten zeggen, of eígenlijk bedoeld heeft maar niet zegt.’

Het leverde lijvige, essayistische artikelen op, een benadering die je nu eigenlijk nergens meer tegenkomt. Zo ging Jessurun d’Oliveira in jaargang 1 bijvoorbeeld in een bijna 10.000 woorden tellende ‘polemische analyse’ een gedicht van Slauerhoff te lijf, een tekstlengte die men tegenwoordig niet eens uit de kast haalt om het volledige oeuvre van de dichter te bespreken.

Nu moet het destijds ook smullen geweest zijn voor de redactie, gezien de rij belangwekkende romans die ten tijde van Merlyn verscheen. Van Hermans: Nooit meer slapen (1966). Van Wolkers: Kort Amerikaans (1962), Een roos van vlees (1963) en Terug naar Oegstgeest (1965). Van Reve: Op weg naar het einde (1963) en Nader tot u (1966). Surf naar www.dbnl.nl, vul als zoekterm ‘Merlyn’ in en zie op uw scherm vervolgens dat alle nummers van het blad online te lezen zijn. (SK)

M.m.v. Hans Cottyn, Arjen Fortuin, Roelof van Gelder , Sebastiaan Kort.

De berichten zijn in uitgebreide vorm via nrcboeken.nl te lezen.