Tactiek raad heeft gefaald

De Raad van Cultuur is teruggekomen op een eerder advies aan de minister. Daarmee heeft de kunstsector onnodig een maand moeten wachten op de onafwendbare klap.

De Raad voor Cultuur hoopt op steun uit de Tweede Kamer in de strijd om 26 miljoen extra voor de culturele instellingen in de basisinfrastructuur. Met tegenzin kwam de raad gisteren terug op een eerder advies dat 26 miljoen uitging boven het door Plasterk beschikbaar gestelde budget van 244 miljoen euro per jaar.

Raadsvoorzitter Els Swaab wees hoopvol naar vier jaar geleden, toen er tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen plots tien miljoen extra vrijkwam voor cultuur. Maar de omstandigheden zijn onvergelijkbaar. Het geld voor cultuur was in 2004 een flinter van een grootscheepse reparatiepoging van het toenmalige kabinet om de opspelende maatschappelijke onrust vanwege alle bezuinigingen te smoren. Op cultuur werd toen bezuinigd: na de aanpassing 9 miljoen euro per jaar.

Nu is er meer geld voor cultuur: per saldo 50 miljoen. Tegenover 100 miljoen extra staat voor 50 miljoen euro bezuinigingen, die op de begroting op allerhande creatieve manieren in de breedte van de cultuur worden gevonden, maar waarvan de instellingen 10 miljoen moeten dragen.

Daar staat tegenover dat Plasterk zijn geld ook in de breedte wil besteden. Heel concreet is hij daarover nog niet geworden. Maar hij heeft al zo vaak gezegd dat hij niet meer geld wil uitgeven aan de culturele instellingen in het middenveld die in de basisinfrastructuur zitten, dat niet te verwachten is dat hij zich een nieuw standpunt door de Kamer laat aanpraten.

Met die slag om de arm kan worden vastgesteld dat de tactiek van de Raad opzichtig heeft gefaald. En erger: door te kiezen voor een confronterende budgetoverschrijding en vervolgens met een lapmiddel aan de wensen van de minister te voldoen, heeft het niet aan zijn opdracht voldaan. De opdracht is voor elke instelling een individueel passend subsidieadvies te geven, waar de minister blind op kan varen. In het advies van gisteren koos de raad echter voor een algemene maatregel. Daarvan zijn met name goed presterende groepen de dupe. Voorzitter Swaab gaf dat ook toe.

Zonder extra geld kunnen de ambities van de minister niet worden gehonoreerd, luidde de toelichting. De raad signaleerde zo’n tien problemen, met ontwikkeling en participatie. Deze onderbouwing van de aanpak richt zich op de confrontatie met de minister, niet op een verklaring aan de gedupeerde instellingen. Die verklaring was ook niet voorhanden.

Als de raad er meteen voor had gekozen binnen het budget te blijven, dan was er, zoals gebruikelijk en zoals het hoort, voor iedere instelling een advies op maat uitgekomen. Dan had de kunstsector ook geen maand hoeven wachten op de onafwendbare klap.