Slow koken in een bloempot

Traag koken zonder poespas in de oven. Foto Wouter Klootwijk stoofpot romertopf kookpot Klootwijk, Wouter

De römertopf is terug. Of was hij nooit weg? BK zegt dat hij terug is. En hij ziet er heel anders uit dan de oude. Maar waarschijnlijk mag hij geen römertopf heten. Het is een naam voor een soort kookgerei (Romeinse pan) maar ook een merknaam. De nieuwe is naar de nieuwe mode genoemd en heet Slowcooker.

De ‘klassieke’ römertopf is een broodtrommel van bruinrood bloempotaardewerk. Geïntroduceerd in Duitsland in het begin van de jaren zestig. Vooroordeel: een ding uit de links-vegetarische keuken en ook in gebruik bij antroposofisch gelovige blonde vrouwen met een dikke vlecht in een krans om heur achterhoofd.

Waar komt zo’n vooroordeel vandaan? Uit je jeugd. Bij boeren en buschauffeurs thuis kwam je de römertopf niet tegen. Maar zag je er eens een bij een schoolvriend in de keuken, dan had zijn moeder zo’n vlecht en gaf ze je zuur brood te eten dat beter voor je was.

De aardewerken kookpot waarvan gezegd wordt dat de Romeinen hem hebben bedacht, wordt op internet nog steeds geprezen als gezonde koker. Dat was toen al. In de römertopf blijven vitamines en gezonde sappen beter bewaard, hoor je alom.

De kookpot is van poreus materiaal. Hij wordt in een bak water gezet om zich vol te zuigen. Dan wordt hij gevuld met meestal een mengsel van verschillende groentes en bij vega-afvalligen met stukjes vlees, of kip op vis met groente. Daar hoeft dan behalve misschien zout, peper en andere specerij niets aan toegevoegd. Geen water, geen olie. De kookpot gaat in een koude oven waarin hij langzaam op temperatuur wordt gebracht. Boven de 100 graden zou het vocht dat in de poreuze wanden van de pot was opgeslagen als stoom tevoorschijn komen en de inhoud gaar stomen. Bij stomen gaat, ik moet het maar geloven want meten kan ik het niet, minder waardevols gezonds in het voedsel verloren.

Maar zou, zegt u? Ja, er knagen vragen. Het vocht in de gebakken klei kan de pan binnen stomen, maar ook aan de buitenkant uittreden. Ik heb me erover verbaasd dat bij het openen van een hete römertopf (ovenwanten aan) geen stoom vrijkomt en het aardewerk droog aanvoelt.

Het neemt niet weg dat het een goede manier van zorgeloos koken is. Alles lukt als je het maar de tijd geeft. Er is geen extra water bij nodig, al doet een scheutje bouillon ook wonderen. Ideaal voor vis en het ding werkt na het koken als theemuts. Het gare voedsel blijft er urenlang in warm zonder te verpieteren.

BK, oud Nederlands merk van keukengerei, heeft een nieuw model römertopf laten maken, maar noemt het nergens in de reclame bij de oude (merk)naam. Men spreekt van „een traditioneel kookproduct in een modern jasje”.

Het is een ontwerp van Margriet Foolen die erop afstudeerde aan de Design Academie in Eindhoven. Geen opdringerig design maar een prettige kookpot die je op slag begrijpt. Op haar website (www.margrietfoolen.com) is het ontwerp nog te zien, uitgevoerd in twee schalen bloempotkeramiek.

BK brengt een variant op de markt met een hoge schaal van poreus rood aardewerk en een kleinere witte geglazuurd. De witte schaal kan boven, als deksel en de rode onder, maar andersom kan ook, de rode als hoge deksel op de witte schaal.

Boven en onder is een siliconen ring aangebracht die het makkelijker moeten maken om kookpotten te stapelen. Er kunnen er twee op elkaar in een oven. Voor grote gezinnen.

De mooie bescheiden kookpot kost net geen 30 euro. Hoeraatje voor design dat er niet zo uitziet.

Wouter Klootwijk

    • Wouter Klootwijk