Obama kiest voor particulier geld

McCain valt Obama hard aan, omdat die zijn belofte brak in de slotmaanden van de race om het Witte Huis alleen met publiek geld campagne te zullen voeren.

Volgens zijn tegenstanders heeft Barack Obama gisteren zijn ware gezicht laten zien. Achter zijn slogans, zeggen ze, gaat een normale politicus schuil die zijn woord breekt zodra hem dat uitkomt. Ook een partijgenoot en prominente commentatoren schaarden zich inhoudelijk achter de harde aanvallen die John McCain op hem opende.

Het gebeurde nadat de Democratische presidentskandidaat bekendmaakte dat hij geen gebruik zal maken van belastinggeld voor de financiering van zijn presidentscampagne zodra die na de partijconventies, aan het einde van de zomer, officieel begint. Voor die periode van ruim twee maanden (september en oktober tot verkiezingsdag, 4 november) heeft elke kandidaat recht op 85 miljoen dollar van de federale overheid, op voorwaarde dat hij geen gebruik maakt van ander donorgeld.

Obama beloofde vorig najaar, verwijzend naar de politieke vernieuwing die hij nastreeft, dat hij deel zou nemen aan dit stelsel van openbare campagnefinanciering. Het theoretische voordeel van het systeem is dat geld geen machtsfactor in de campagne is: wanneer beide kandidaten evenveel te besteden hebben, draait het alleen om de ideeën en de persoon.

Maar het afgelopen half jaar bleek dat Obama een spectaculair vermogen heeft om donaties aan te trekken. Tot nu toe gaf het recordaantal van 1,5 miljoen particulieren geld aan zijn campagne. Obama haalde daarmee tot en met april 272 miljoen dollar op. McCain bleef in dezelfde periode steken op 122 miljoen dollar. Vermoedelijk wordt vandaag bekend hoeveel Obama in de maand mei ophaalde, en de indicaties zijn dat hij opnieuw een record zal breken.

Volgens deskundigen is het waarschijnlijk dat Obama in de slotmaanden van de campagne, door de publieke financiering te ontlopen, in staat zal zijn nog eens 300 miljoen dollar te besteden. Vergeleken met de 85 miljoen die McCain in diezelfde periode te vergeven heeft, ontstaat voor Obama het voordeel dat hij grootschalige operaties in traditioneel Republikeinse staten kan opzetten.

Obama gebruikte gisteren ook als argument dat het stelsel wordt vervuild door zogeheten 527-groepen, die zich onafhankelijk van de kandidaten in de campagne mengen. Vier jaar geleden wisten de Swiftboat Veterans of Truth het Vietnamverleden van de Democraat John Kerry in diskrediet te brengen. Obama zei gisteren dat hij ook dit jaar dergelijke aanvallen verwacht, voor hem ook een argument zijn belofte te breken.

McCain ziet in de kwestie ook kansen, bleek gisteren. De ironie wil dat hij eerder het ongenoegen van conservatieve partijgenoten wekte door met een Democraat wetgeving te introduceren die de vrijheid van deze 527-groepen aan banden legt. Het Hooggerechtshof heeft die wet inmiddels als onconstitutioneel van de hand gewezen. Maar McCains mede-indiener, de Democratische senator Feingold, noemde Obama’s beslissing gisteren „een vergissing”.

McCain noemde het „bijzonder belangrijk” dat Obama zijn woord niet heeft gehouden. Het bewijst volgens hem dat Obama’s belofte van nieuwe politiek eigenlijk „holle retoriek” is. Ook de commentator van de Washington Post schrijft vandaag dat Obama „de kans had te laten zien dat hij een ander soort politicus is”, maar dat ook bij hem „principes en beloften” uiteindelijk minder van belang zijn dan „politieke calculatie”.

    • Tom-Jan Meeus