Knokkend door het leven

De SP-fractie bepaalt vanmiddag wie de nieuwe fractievoorzitter wordt.

Wie is de vrouw die zich moet waarmaken in de voetsporen van Marijnissen?

Agnes Kant tijdens de discussie over de begroting van het ministerie van VWS, vorig jaar november. Foto WFA WWFA21:BEGROTING VWS IN KAMER:DEN HAAG:14NOV2007- Vandaag wordt in Tweede Kamer de begroting van Volksgezondheid, Welzijn en Sport behandeld, in aanwezigheid van minister Klink en staatssecretaris Bussemaker. Foto: Agnes Kant (SP) vandaag in het debat. WFA/wc/str. Frank van Rossum WFA WFA FRANK VAN ROSSUM

„Als ik iets in mijn kop heb, móet het ook gebeuren.” Vastberadenheid typeert Agnes Kant (41), die vanmiddag waarschijnlijk wordt gekozen tot de nieuwe fractievoorzitter van de Socialistische Partij (SP). Ze is de enige kandidaat als opvolger van Jan Marijnissen, die eerder deze week vanwege gezondheidsproblemen terugtrad.

Kant wacht een zware taak. Zij moet niet alleen de rol van oppositieleider in de Tweede Kamer op zich nemen, maar ook vechten tegen de onvermijdelijke vergelijkingen met haar voorganger. Is er een moeilijker taak denkbaar? Treden in de voetsporen van een alom gerespecteerd debater die zijn partij van 2 naar 25 zetels in het parlement leidde, die zich breed politiek manifesteerde, die regelmatig op de opiniepagina’s van de kranten verscheen, en die onbetwist leider was binnen de SP.

Haar vastberadenheid zal haar daarbij goed van pas komen. Kant staat op het Binnenhof bekend als iemand die nooit opgeeft. „Ze heeft een aantal punten die ze niet meer loslaat, zoals haar verzet tegen de marktwerking”, zegt collega-Kamerlid Edith Schippers (VVD). „Daar komt ze áltijd weer op terug, ook op onverwachte momenten. Een hele slimme manier om je eigenaar van een onderwerp te maken.”

Kant bouwde een reputatie op als kenner van de gezondheidszorg. Volgens het gezaghebbende artsenblad MedNet is zij een van de meest invloedrijke vrouwen in de zorg. „Ik ben het niet altijd met haar eens. Toch ben ik onder de indruk geraakt van haar deskundigheid en helderheid”, zegt Johan van der Heide, baas van ziekenhuis Bernhoven in Oss. „De SP wordt vaak weggezet als te reactionair. Maar Kant roept niet alleen hoe het níet moet, zij biedt ook alternatieven.”

Kant stuitte op school op een boekje van de SP en was meteen „verkocht”. Haar grootouders kwamen van het platteland in Oost-Groningen, toen nog bolwerk van de communistische CPN. Zowel haar vader als moeder wist op te klimmen tot schooldirecteur. Over politiek werd weinig gesproken. Maar de boodschap aan de kinderen was wel dat ze niet de kantjes er af mochten lopen. hbo was niet genoeg, daarom ging Agnes studeren, en later zelfs promoveren. Haar promotor Chris van Weel vond haar gedrevenheid opmerkelijk: „Die kenmerkte alles wat zij deed.” Hij herinnert zich hoe Kant regelmatig haar boeken terzijde schoof voor overleg en vergaderingen met de partij. Politiek past haar beter dan wetenschap, denkt hij, omdat zij het moeilijk heeft als feiten strijdig zijn met haar opvattingen, „want die opvattingen zijn haar belangrijkste drive”.

„Agnes knokt zich door het leven”, zegt een van haar vertrouwelingen, SP-senator Tineke Slagter. „Tegelijkertijd probeert ze ook nog een goede moeder en partner te zijn.” Op haar veertiende werd Agnes verliefd op de man met wie ze nog altijd samen is, een baritonsaxofonist. Hij neemt het grootste deel van de opvoeding van hun twee dochters voor zijn rekening. Slagter heeft één zorg: „Agnes geeft veel, maar moet zichzelf niet verwaarlozen. Ze is een spriet. Ze moet goed eten.” Een complicerende factor voor Kant is dat Marijnissen in de fractie blijft. Slagter: „Er zijn mensen die zeggen dat je in de schaduw van die eik niet kunt groeien. Het is een hell of a job om de functie van zo’n iemand over te nemen. Maar met onze steun zal het haar lukken.”

Marijnissen zelf zegt geen problemen te zien: „Ik weet heel goed mijn plek”. De SP-leider roemt zijn voormalige fractiemedewerker: „Als er iemand belangrijk voor mij is geweest in Den Haag de afgelopen 14 jaar dan is het Agnes wel. Haar bevlogenheid voor de politiek en de SP is enorm. De manier waarop zij de zorg vanuit het perspectief van de SP een gezicht heeft gegeven, is een voorbeeld voor iedereen in de partij”.

Oud-CDA staatssecretaris Clémence Ross, die veel debatten met Kant voerde, denkt dat zij een goede opvolger is, „ook al zal het lang duren voordat zij het beeld van de grote roerganger kan overnemen. Ze zal in de voetsporen van haar voorganger treden en geen revolte teweegbrengen”. Om die reden ziet zij de SP ook niet snel tot een regering toetreden: „Compromissen sluiten past niet bij die partij. Ook niet onder Agnes Kant.”

Kant heeft al mogen proeven aan de verantwoordelijkheid toen Marijnissen uit de roulatie was en zij hem als fractievoorzitter verving. Haar promotor Chris van Weel zegt: „Het benieuwt mij of zij het, met de schaduw van Marijnissen, ook redt. Het is natuurlijk een ware slangenkuil waarin zij nu terechtkomt. Ze zal fors moeten kunnen incasseren.” Marijnissen zelf zegt er „alle vertrouwen” in te hebben: „Ik zal de komende jaren altijd voor haar klaar staan, zoals zij voor mij heeft klaargestaan”.

Lees meer over Agnes Kant via: nrcnext.nl/links