Waarom is mosterd vaak gratis en mayonaise niet?

‘Als ik bij de snackbar een kroketje koop, krijg ik er bijna altijd standaard een gratis zakje mosterd bij’, schrijft Koos van den Otter uit Barendrecht. ‘Maar als ik mayonaise wil, moet ik daarvoor betalen. Waarom dit verschil?’

Mosterd hoort bij een kroket, zoals uitjes bij een haring. Daarom krijg je het er automatisch bij, zegt Jorrit van der Heide, manager bij snackbarketen FEBO. Zakjes mosterd geef je ook gemakkelijker weg dan klodders mayonaise, aldus Van der Heide: „Bij standaard mosterd laat je de klant de keuze om het wel of niet te gebruiken. Mayonaise daarentegen komt direct op de kroket.”

In werkelijkheid betaal je natuurlijk wel vaak voor de mosterd, maar dan vía de kroket. Gratis mosterd is in feite een sigaar uit eigen doos. „Veel cafetariahouders berekenen de mosterd door in de prijs van de kroket”, beaamt Simon de Ridder van foodservice groothandel Deli XL. De inkoopprijs van een kroket is ongeveer 0,25 euro en bij de snackbar betaal je meestal zo’n 1,20 euro. Ergens in die marge zitten vaak de kosten voor de mosterd.

De productiekosten van een gram mosterd of mayonaise zijn niet eens zo groot, volgens De Ridder. Mosterd wordt gemaakt van mosterdzaad, azijn, water, suiker en zout. In mayonaise zitten onder andere eierdooiers, olie, azijn én mosterd.

Wat natuurlijk wel verschilt, is de dosering. „Een zakje mosterd heeft een veel kleiner volume dan een portie mayonaise of ketchup”, zegt Van der Heide. „Vandaar dat het veel goedkoper is.”

De Ridder: „Van mosterd geef je dus veel minder weg. Een zakje mosterd is ongeveer 5 gram. Een doos met 500 zakjes voor zo’n 12 euro betekent een prijs van 2,4 cent per zakje. Voor die ondernemers die de prijs niet doorberekenen, kost het weggeven van mosterd slechts een paar cent per klant.”

Een zakje mayonaise is meestal zo’n 20 gram, en al snel vier keer zo duur. Om ooit gratis mayo te krijgen, zullen we onze klodders collectief moeten vierendelen.

Elise Fikse