‘Minister verliest regie over zijn beleid’

„Desastreus”, noemen instellingen het nieuwe advies van de Raad voor Cultuur. „Die nieuwe theatergroep in Utrecht komt er niet.”

De Raad voor Cultuur heeft een manier gevonden om binnen het door de minister Plasterk (Cultuur) gestelde budget te blijven en dus 26 miljoen te korten ten aanzien van het eigen advies van vorige maand. De oplossing is: geen enkele instelling krijgt meer dan in 2006.

Lobbyclub Kunsten ’92 reageert verontrust en spreekt van een „dramatische boodschap” en van een minister „die de regie kwijt is over zijn eigen beleid.” Het nieuwe advies van de raad zou „pijnlijk duidelijk” maken dat de minister hard op weg is flinke schade aan te brengen aan de kunstensector. „Wanneer de minister vasthoudt aan zijn voornemen de adviezen voor de basisinfrastructuur van de Raad naast zich neer te leggen, kunnen zijn eigen ambities niet worden gerealiseerd.”

De culturele instellingen die de gehoopte verhoging van subsidie mislopen, zijn teleurgesteld. Ze stellen dat met het raadsvoorstel ook de net ingevoerde basisinfrastructuur in de kunstsector van de baan is. De bijbehorende functies kunnen nu niet worden uitgevoerd, menen zij.

Evert de Jager van het Nationale Toneel, dat één ton meer zou krijgen: „Met de hele theatersector hebben we overeenstemming bereikt om het nieuwe beleid van de overheid uit te voeren, en nu verhindert diezelfde overheid ons om dat adequaat te doen. Dit is een gemiste kans om de structuur te verbeteren. Als de gezelschappen geen geld krijgen om de door de overheid bedachte, extra taken uit te voeren – jonge theatermakers een kans geven, educatie, internationalisering – dan zullen ze zich weer op hun eigen artistiek plannen richten. De minister bereikt nu ook het tegenovergestelde van wat hij beoogde.”

Regisseur Jos Thie wil een nieuwe grote theatergroep in Utrecht beginnen, gefundeerd op de Paardenkathedraal. „Als de subsidie op het huidige niveau van de Paardenkathedraal blijft, is het uitgesloten dat ik naar Utrecht ga. Dan gaat het hele plan niet door.”

Thie dacht juist aan de eisen te hebben voldaan: „Mijn plan is gebaseerd op 50 procent eigen inkomsten: 3 miljoen euro overheidssteun, 3 miljoen uit kaartjes en sponsoring. Precies volgens het cultuurprofijtbeginsel, zoals de minister dat zo graag ziet. Maar hij vergeet dat cultureel ondernemersschap begint met een investering.”

Gerda Roest van het Ro Theater, dat twee ton meer zou krijgen: „Wij zouden twee jonge regisseurs aannemen. Dat wordt er nu één. Verder hebben we een groter ensemble nodig (van negen naar vijftien acteurs) om een internationale samenwerking met Duitse theaters mogelijk te maken. Nu wordt het gewoon een uitwisselingetje.”

Het Holland Festival zou een half miljoen euro extra subsidie zou krijgen. Artistiek directeur Pierre Audi is zeer teleurgesteld: „Dit is desastreus, voor het Holland Festival en voor anderen. Het festival is ondergesubsidieerd en moet meer lucht krijgen om op basis van het succes van dit jaar door te groeien.”

Volgens Audi ontbreekt nu een perspectief. „Ik wilde wat creëren, het Holland Festival Festival op een echt hoger niveau brengen. Als het zo blijft als het is, wordt het huidige succes alleen maar tegen je gebruikt. Dit is erg negatief, ik had dit niet verwacht onder minister Plasterk.”

Het Nederlandse Fonds voor de Podiumkunsten (NFPK) levert 4,4 miljoen in. Directeur George Lawson zag het al aankomen: „De ruimte voor de Raad voor Cultuur om wezenlijk anders te adviseren was beperkt. Dat alle verhogingen nu worden teruggebracht is een wat vlak besluit. Het geld was bedoeld voor internationalisering van de podiumkunsten. Het lijkt ons onbestaanbaar dat daar nu geen mogelijkheden meer voor bestaan buiten de Cultuurnota om.” De korting die het fonds opgelegd krijgt, is specifiek gericht op plannen voor internationalisering.” De verdeling van de vierjarige rijkssubsidies aan kleine groepen in het theater, de muziek en de dans komt niet in gevaar. Die operatie is al in volle gang.”

Marres, Centrum voor contemporaine cultuur in Maastricht zou 500 duizend euro krijgen. Directeur Guus Beumer ziet het raadsbesluit als een „terug naar af”. „Ongetwijfeld was dit de enig mogelijke beslissing voor de raad. Ik vind het eigenlijk heel grappig dat ze lekker botsen met Plasterk. Wat wil hij toch? Hij was toch zo positief over de presentatie-instellingen?”

Marres valt nu terug op de vroegere subsidieverstrekkers. „Dit betekent dat we de oude route naar de Mondriaan Stichting nemen, die veel kleinere budgetten heeft te verdelen. Met het extra geld droomden we ervan om als een kameleon van gedaante veranderen, van maatje S naar XL. Nu blijven we in de luwte opereren. Maar niet met minder plezier.”