Mannenacht tóch in actie op Spelen

De Nederlandse roeiers van de mannenacht hebben vanochtend een startbewijs behaald voor de Spelen. Een grote schoonmaak ging vooraf aan de zege in het kwalificatietoernooi.

Voor de roeiers van de Nederlandse mannenacht bestaat er niet zoiets als een olympische succesformule. In 1996 leidde een uitgekiend driejarenplan tot de gouden medaille in Atlanta. Vier jaar later werden de opvolgers van de bemanning van de Holland Acht in Sydney achtste, na een voorbereiding van twee jaar. En de roeiers die in 2004 een zilveren medaille behaalden in Athene, waren slechts enkele maanden bij elkaar. In Peking zal de mannenacht in augustus met nog minder voorbereiding varen, nadat de ploeg pas vanochtend bij het kwalificatietoernooi in het Poolse Poznan een olympisch startbewijs heeft behaald.

Nog geen twee weken voor de beslissende race op Lake Malta ging coach Jan Klerks over tot een grote schoonmaak. Eerst werden roeiers Simon Glazenborg en Reinder Lubbers vervangen door Meindert Klem en Olivier Siegelaar. Het tweetal had geprobeerd zich voor het kwalificatietoernooi te plaatsen in de dubbeltwee, maar dat was net niet gelukt. Ook moest stuurman Hergen Meijer plaatsmaken voor Peter van Wiersum.

De ingrepen schoten de roeiers in het verkeerde keelgat, waarna de roeibond Klerks verving door de Australiër David McGowan, coach bij de Amsterdamse studentenroeivereniging Nereus. „Er moest gewoon iets gebeuren”, klonk het op de Bosbaan. Mark Emke, overkoepelend bondscoach van de Nederlandse mannenselectie, stelde dat de chemie tussen coach en ploeg was uitgewerkt en dat de roeiers behoefte hadden aan een frisse wind. Klerks, die na een negentienjarig dienstverband bij de KNRB vertrekt, beaamde dat al kwam de vertrouwensbreuk voor hem uit de lucht vallen. Het moment waarop de twee roeitrainers hun conclusies trokken, wekte bevreemding.

Want de mannenacht die in maart vorig jaar het seizoen opende op de Amstel werd door de teruggekeerde Diederik Simon – drie olympische medailles – als „redelijk definitief” beschouwd. Dat seizoen wist de mannenacht bij twee van de drie wereldbekerwedstrijden de finale te halen, maar beide keren in een onvolledig deelnemersveld. Bij de wereldkampioenschappen in München, eind augustus, gebeurde wat de ook heringetreden roeier Gerritjan Eggenkamp – olympisch zilver – al had zien aankomen. De mannenacht overleefde de halve finales niet en verloor ook in de B-finale. In München leek het olympische project tot een vroegtijdig einde te komen.

Eggenkamp hield het na de WK voor gezien, vooral omdat hij niet in aanmerking kwam voor de selectie van het vlaggenschip van de mannenselectie, de vier zonder stuurman. Dat Geert Cirkel, Matthijs Vellenga, Jan-Willem Gabriëls en Gijs Vermeulen zonder concurrentie richting Oympische Spelen roeiden, stak meer leden van de mannenacht. Ook NOC*NSF zegde eind november het vertrouwen in het project op door de toegezegde subsidie flink te verlagen.

De mannenacht besloot met eigen sponsors en improvisatie, zoals trainingskampen in Nederland in plaats van in Zuid-Europa, verder te gaan. „Het steekt dat ze ons hebben laten vallen. Dat heeft deze groep wel sterk gemaakt”, zei Klerks in april. Hij wijzigde de samenstelling van de mannenacht voor dit seizoen op vijf plaatsen, verving stuurman Niels van den Bovenkamp door Hergen Meijer en kreeg met Titus Weijschede een assistent-coach.

De wissels hadden niet het gewenste effect. Bij twee wereldbekerwedstrijden afgelopen voorjaar liep de mannenacht de finale mis. Na de traditierijke wedstrijd in Luzern, in de luwte gelegen en daarom de beste roeibaan ter wereld, raakten coaches en de roeibond in paniek. In plaats van dat de concurrentie was ontmoedigd, volgens Klerks het doel van de wereldbekerwedstrijd, keerde de mannenacht in crisistoestand terug uit Zwitserland. Bij de Koninklijke Holland Beker, begin juni, zat voor het eerste de definitieve bemanning in de boot.

Vanochtend won de vernieuwde mannenacht de twee kilometer lange olympische kwalificatierace met ruim drie seconden van nummer twee Rusland. „Het is fantastisch mooi, wat kan ik er meer over zeggen”, zei Mark Emke vanmiddag telefonisch vanuit Poznan. „We hebben wat veranderd en het heeft geweldig uitgepakt. De roeiers die erbij zijn gekomen, zijn toch iets beter dan degenen die uit de boot zijn gehaald. Met Diederik Simon als slagroeier in plaats van Mitchel Steenman en de nieuwe coaching viel het allemaal op zijn plaats. Het is grote klasse zoals deze jongens zich hebben herpakt. En ik heb altijd gezegd: als je het kwalificatietoernooi wint, doe je in Peking mee om de podiumplaatsen.”