Debat over en met Jan Marijnissen

De structuur van de partij is afgestemd op leiders. Er heerst een cultuur waarin leiders, als zij de gaven hebben, kunnen gedijen. Marijnissen beschikte over die gaven en daardoor heeft hij zich kunnen profileren.

(Burgemeester van Oss E.P. van Veldhuizen (CDA) in NRC Handelsblad, 25 april 1994)

Marijnissen krijgt 2.500 gulden netto per maand. En dat is mooi zat voor dat soort werk.

(Partijsecretaris Tiny Kox in NRC Handelsblad, 8 april 1995)

Dit is mijn wereldje niet: Opportunisme, wolligheid, bureaucratie, inefficiëntie , hypes. Maar goed, ik wil alles in het leven geprobeerd hebben. Zelfs Den Haag.

(SP-fractievoorzitter Jan Marijnissen in NRC Handelsblad, 24 oktober 1995)

Kok verloochent volgens Marijnissen zijn afkost – hém zal dat niet overkomen.

(NRC Handelsblad columnist Frits Abrahams, 8 augustus 1997)

In de praktische publiek kunnen we een heel eind met elkaar optrekken. Wij komen van rechts en Marijnissen van links. Dat stem tegen van de SP, dat doet de SGP ook vaak. Dat is niet zo gek. Het protestantisme is ook ontstaan vanuit protest tegen wat toen de gevestigde orde was.

(SGP-fractievoorzitter B. van der Vlies in de Volkskrant, 14 maart 1998)

Drie dingen deel ik met Pim Fortuyn: gebrek aan hoofdhaar, een heleboel kritiek op paars en de behoefte zo nu en dan een boek te schrijven.

(SP-fractieleider Jan Marijnissen in NRC Handelsblad, 30 april 2002)

Melkerts partij zou ik niet willen leiden. De PvdA heeft de leider die ze verdient. Het gaat bij Melkert om meer dan zijn imago. Hij heeft problemen om wie hij echt is: een opportunistische, machtsbeluste man.

(SP-fractieleider Jan Marijnissen in de Volkskrant, 4 mei 2002)

De bezwaren die ik steeds weer hoor zijn dat de SP van oorsprong maoïstisch is en een eenmanspartij van Jan Marijnissen. De SP heeft echter op openhartiger wijze afstand genomen van zijn verleden dan vele maoïsten en communisten uit mijn studententijd die nu Hoge Posten in de journalistiek, de ambtenarij en de politiek innemen, zonder dat iemand daar een wenkbrauw over optrekt.

(Wijlen columnist Bart Tromp in De Gelderlander, 12 oktober 2006)

Jan Marijnissen heeft zijn nationale en socialistische veren afgeschud.

(Peter Scheffer, voorzitter van de Jonge Socialisten van de PvdA in de Volkskrant, 24 oktober 2006)

Het is verleidelijk om de electorale doorbraak van Marijnissen te vergelijken met die van Fortuyn. Het persoonlijk charisma hebben ze gemeen, als persoon de drager van hun beweging te zijn (geweest). Maar daar houdt de vergelijking wel ongeveer op, want het succes van Fortuyn was dat van een uitslaande brand, die weliswaar al langer smeulde, maar na het oplaaien van het vuur ook snel weer uitgedoofd was. Het succes van de SP is er één van lange adem: het uitbouwen van een bescheiden electoraal bruggenhoofd tot een prominente positie. En dat over een periode van vijftien jaar.

(Econoom Arie van der Zwan in NRC Handelsblad, 15 november 2006)

Ik heb SP gestemd, omdat ik in die partij steeds meer terugvind van een sociaal-democratische partij waarin ik me thuis kan voelen. Als de SP verder zou evolueren naar wat meer vernieuwing, wat minder provincialisme en een wat groter geloof in de vooruitgang, kan zij de plaats van de PvdA in het politieke krachtenveld definitief overnemen.

(Marcel van Dam in zijn Volkskrantcolumn, 23 november 2006)

Achtereenvolgens heeft Jan Marijnissen het maoïsme en het leninisme-marxisme laten vallen, en het woord ‘socialisme’ kwam al in het hele verkiezingsprogramma van 1998 niet meer voor. De SP heeft zelfs een man als Huub Oosterhuis omarmd en is dus een catch-all partij geworden, net zoals de partij van Pim Fortuyn. Dat maakt haar zo groot.

(NRC Handelsblad columnist J.L. Heldring, 24 mei 2007)

[...] de aanpak van de SP onder Marijnissen (blijft) een voorbeeld voor andere politieke partijen. Consequent worden kiezers in het land opgezocht, zorgen SP’ers ervoor dat de burger zich herkent in de standpunten en blijft de achterban door het activisme de partij trouw.

(Commentaar De Telegraaf, 18 juni 2008)

De komende maanden zal duidelijk worden of de SP de zaken intern op orde houdt, en of de nieuwe leider de maarschalksstaf in zijn ransel heeft. De kans dat de opvolger meteen ook beschikt over de magie van Marijnissen is gering. Het spreekwoordelijke hijgen van de SP in het oor van de PvdA is nu voorlopig gestaakt. Het zou een vergissing zijn als de regeringspartijen daarom nu acterover zouden leunen. Uiteindelijk zijn partijen bijzaak. Het moet gaan om de burger.

(Commentaar nrc.next, 18 juni 2008)

[...]hoezeer de schaduw van Marijnissen nog over de SP zal blijven vallen, zijn afscheid als partijleider betekent het einde van een tijdperk. In de eerste plaats voor de SP zelf. Maar ook voor de Nederlandse politiek als geheel is het terugtreden van Jan Marijnissen een gevoelig verlies.

(Commentaar de Volkskrant, 18 juni 2008)