‘Zoals nu heb ik altijd willen spelen’

Ruud van Nistelrooy (31) belichaamt de gedaanteverandering van Oranje. Individuele kwaliteiten komen bovendrijven dankzij een grotere vrijheid, die de bondscoach nu wél toestaat.

Ruud van Nistelrooy: „Collega’s zeggen ook tegen me: je bent een betere voetballer geworden.” Foto AFP Dutch forward Ruud van Nistelrooy celebrates at the end of the Euro 2008 Championships Group C football match Netherlands vs. France on June 13, 2008 at the Stade de Suisse Wankdorf in Bern, Switzerland. Netherlands won 4-1. AFP PHOTO / VALERY HACHE -- MOBILE SERVICES OUT -- bedankt het publiek AFP

Niemand kan beter uitleggen hoe de metamorfose van het Nederlands elftal tot stand is gekomen dan Ruud van Nistelrooy. Op het wereldkampioenschap raakte hij twee jaar geleden in onmin met Marco van Basten. Vervolgens werd de spits in augustus 2006 niet geselecteerd door de bondscoach. Daarna stelde Van Nistelrooy zich niet meer beschikbaar.

Een verzoenend bedoeld telefoontje en een bezoekje van Van Basten aan Madrid leverden niets op. Van Nistelrooy zou geen warmte en vertrouwen voelen. „Maar dat was slechts een flauwe weergave van ons gesprek”, zegt hij nu tijdens het EK in Zwitserland waar Oranje opzien baarde tegen de WK-finalisten Italië en Frankrijk die met grote cijfers (3-0, 4-1) werden verslagen.

Waar het wel om ging, is in feite de crux achter de gedaanteverandering van Oranje. Continu werden de spelers door de technische staf volgestopt met opdrachten. Van Nistelrooy: „Ik hoorde maar steeds: ‘Ruud je moet zus en zo bewegen, laat de bal daar vallen, ga kaatsen, ga diep! Ik dacht: ho, ho, ik ben 29, zo sta ik niet in het veld. Het ging ook vaak over de opbouw die niet goed was. In de nabespreking van de bondscoach en zelfs onderling in de groep. Op een gegeven moment raak je er zo op gefixeerd, dan lukt het juist helemaal niet meer. Nu heeft iedereen meer vrijheid gekregen. Dan zie je ook onverwachte dingen, zoals die rare pirouette van mij tegen Frankrijk.”

In ruil voor zijn terugkeer beloofde Van Basten waarschijnlijk meer flexibiliteit. Van Nistelrooy doet daar nog wat geheimzinnig over. „De bal is gaan rollen na mijn gesprek in het voorjaar van 2007. Ik heb tijdens mijn jaar van afwezigheid goed nagedacht. Ik wist wat ik niet meer wilde bij Oranje en vroeg me af hoe het wél moest.” Van groot belang was het onderhoud met zeven prominente spelers in het najaar, toen werd besloten de aanpak en tactiek te veranderen. „Daar was op dat moment aanleiding toe, we kwamen niet verder. We wilden losser kunnen spelen. Van Basten heeft ons toen het vertrouwen gegeven. ‘Dit zijn de afspraken, jullie lossen het zelf maar op in het veld’”, zegt hij nu.

Dat Van Basten tot voor kort de teugels strak hield en nadrukkelijk zijn stempel wilde drukken op het team, daar kan Van Nistelrooy wel begrip voor opbrengen. „Hij moest met jonge spelers bouwen aan een nieuw elftal. We hadden dus wel handvaten nodig. Nu hebben veel internationals stappen gemaakt in hun ontwikkeling. Ze zijn, zoals Wesley Sneijder (van Ajax naar Real Madrid, red.), naar het buitenland gegaan en daar veel beter geworden. Nu moet iedereen de vrijheid hebben het maximale van zijn kwaliteiten te tonen.”

De spelers spraken voor het EK tevens enkele uitgangspunten af waaraan iedereen zich moest conformeren. Over instelling, overgave en opoffering. „Inmiddels geen ongeschreven, maar geschreven wet”, aldus Van Nistelrooy. „Het zijn afspraken die je steeds moet terugzien in de wedstrijd. Ook tegen Roemenië (vanavond, red.), een duel dat ik persoonlijk graag speel. Al kun je ook zeggen: ik blijf aan de kant, ga scherp trainen en richt me helemaal op de kwartfinale. Wij zijn er zelf ook een beetje verbaasd over hoe goed het allemaal uitpakt. Al beseffen we terdege dat we tegen Frankrijk niet ongelukkig zijn geweest.”

Het was van de 63 interlands niettemin zijn beste optreden in het Nederlands elftal, zegt hij. Ook Van Nistelrooy heeft in de nieuwe opzet een andere inbreng gekregen. Hij is niet meer de spits die louter loert op een kansje en zich vooral focust op het maken van doelpunten, hij werkt actief mee aan het opzetten van elke aanval. Een ontwikkeling die hij de afgelopen twee jaar al doormaakte bij Real Madrid. „Zoals nu heb ik altijd willen voetballen. Hier werk ik al jaren aan. Iedereen weet dat ik doelpunten kan maken, maar dit kan ik ook. Er is meer rust in mijn spel gekomen. Als ik zo speel, maakt het me niet uit dat ik niet scoor tegen Frankrijk. We hebben zoveel kwaliteit in de ploeg dat iedereen dat kan. Dat heeft ook met de Hollandse school te maken waarin de nadruk wordt gelegd op het aanvallende spel.”

Het Spaanse voetbal heeft hem zelfs als dertiger nog gevormd. „Naar mijn huidige spel was ik al jaren op zoek. Het is absoluut goed geweest dat ik van Manchester United naar Real ben gegaan. Daar kun je groeien in je ontwikkeling. Kijk naar Sneijder. Bij hem is het zelfs extreem. Collega’s zeggen ook tegen mij: je bent een betere voetballer geworden.”

Voor een volle zaal met journalisten uit allerlei landen – zelfs uit Soedan – gaf Van Nistelrooy gisteren ook nog een internationale persconferentie. Onbewogen zat hij achter de microfoon. Ingetogen, bijna nederig gaf hij in perfect Engels antwoord op alle vragen. Altijd diplomatiek. Een gave die hij kennelijk heeft ontwikkeld in de hectische Engelse en Spaanse voetbalcompetities waar elke onhandig geformuleerde opmerking breed wordt uitgemeten in de media. Een Engelse journalist noemde Van Nistelrooy an allround player. Het was een kwalificatie die hem als muziek in de oren klonk. Want vanaf nu is hij de status van ‘veel scorende spits’ voorbij.