Sinds wanneer speelt het Nederlands elftal in oranje?

Wat de uitslag Nederland-Roemenië vanavond ook wordt, Oranje stormt door op het EK. „Sinds wanneer speelt het Nederlands elftal in oranje tenue?”, vraagt Yula Altchouler uit Amsterdam.

Oranje heeft niet altijd in de kleur van het Koninklijk Huis gespeeld. De eerste wedstrijd van de voorloper van het nationaal elftal, het Bondselftal, was in 1894 in Rotterdam tegen de kleine Engelse club Felixstowe FC (uitslag 0-1). Het was een bont gezelschap; de voetballers speelden elk in hun eigen clubtenue.

Met de oprichting van de FIFA in 1904 kreeg Nederland een officieel nationaal elftal. De eerste interland tegen België in Antwerpen (1-4) volgde een jaar later. De keuze van het tenue vergde nog heel wat bondsvergaderingen, vertelt Matty Verkamman, auteur van de reeks Oranje Toen en Nu. Uiteindelijk speelde Nederland in een wit shirt met een rood-wit-blauwe sjerp. Iedereen droeg nog wel zijn eigen clubkousen.

De spelers waren amateurs uit de elite van de maatschappij, zoals professoren en generaals. Er was nog geen coach en ook trainden ze niet, weet sporthistoricus Jurryt van de Vooren. Trainen gold als ‘onsportief’, omdat je dan voordeel had ten opzichte van de tegenpartij.

In de loop der tijd speelde Oranje in diverse shirts, waaronder zwart-wit en blauw-wit gestreept. In België, op 14 april 1907 (1-3), voetbalt het elftal voor het eerst in oranje. De kleur van het Koninklijk Huis wordt met klem aanbevolen door de voorzitter van de Nederlandsch Elftal Commissie, Carl A.W. Hirschman. Hij vindt de rood-wit-blauwe sjerp niet opvallend genoeg.

Vanaf de jaren dertig kleurde ook het publiek oranje. In 1934 trokken zelfs 7.000 Oranjesupporters naar het WK in Rome. Er waren enkele carnavaleske types bij, maar het meest populair was een oranje strikje in het knoopsgat van de revers.

Tijdens de Olympische Spelen van 1908 is Oranje qua uiterlijk een echte eenheid: oranje shirt, witte broek en zwarte kousen met een oranje-witte omslag. Vanavond, honderd jaar later, is er slechts één verschil met toen: de kousen zijn lichtblauw.

Rectificatie / Gerectificeerd

correcties en aanvullingen

Oranje

In de aflevering Sinds wanneer speelt het Nederlands elftal in oranje? van de rubriek next question (17 juni, pagina 2) stond dat in 1934 zo’n 7.000 Oranjesupporters naar het WK in Rome trokken. In werkelijkheid gingen ze niet naar de finale in Rome , maar naar de eerste wedstrijd van Oranje tegen Zwitserland in Milaan. Rome haalde het Nederlands elftal niet; ze verloren met 3-2 van Zwitserland en waren daardoor uitgeschakeld.