Niemand weet waardoor er bij O. iets knapte

Een horecaondernemer uit Almelo gijzelde gisteren een wethouder en vier ambtenaren. „Nou krijgt hij zijn vergunning helemaal niet meer.”

Hangend over het stuur van zijn fiets beziet Bennie Bruggink de situatie. Achter een rood-wit lint, waarmee de Almelose binnenstad deels is afgesloten, staan nieuwsgierigen rijen dik. In hun nabijheid brandweerlieden en ambulancepersoneel.

Op enkele honderden meters is een gijzeling gaande. De 41-jarige Ahmet O. uit Almelo houdt wethouder Bert Kuiper (Ruimtelijke Ordening, PvdA) van de gemeente Almelo en vier ambtenaren met wie hij gistermorgen in overleg was, al enkele uren vast in Kuipers werkkamer op het stadhuis.

Rond tien over elf die ochtend is de man, die gewapend is en naar benzine ruikt, het stadhuis binnengelopen. Ervoor staat zijn auto, waar de vlammen uitslaan. In de binnenstad brandt De Rechter, het grand café van de gijzelnemer.

„Een gijzeling in Almelo”, zegt Bruggink. „Het is wat. Dan sta je toch raar te kijken als zo’n gek op je afkomt.” Hij heeft net contact gehad met zijn zus, wier dochter bij de gemeente werkt. Zij heeft het stadhuis ongedeerd kunnen verlaten.

Rond drie uur passeren twee stadsbussen de afzetlinten. Daarin zitten medewerkers van de gemeente, op weg naar het Theater Hotel in Almelo. Ook omwonenden worden daar opgevangen. Ze zien er op een groot beeldscherm Ali Su, neef van de gijzelnemer, die hem omschrijft als „een vriendelijke zakenman, die nooit iemand kwaad heeft gedaan”.

Wat de horecaondernemer tot zijn daad heeft gebracht, is onduidelijk, althans voor John Eshuis, juridisch adviseur van de familie, en voor burgemeester Menno Knip van Almelo. Knip: „Wat de trigger is geweest, weet ik niet. Er is de afgelopen dagen niets bijzonders geweest.” Dat de man gistermorgen een afspraak zou hebben op het stadhuis, zoals zijn zoon beweert, wordt ontkend.

Juridisch adviseur Eshuis weet van O.’s echtgenote dat haar man ’s morgen naar De Rechter is gegaan om de terrasstoelen buiten te zetten. „Wat zich daar heeft voorgedaan, waardoor er iets is geknapt – ik heb geen idee.”

De horecaondernemer was met de gemeente verwikkeld in procedures rondom een exploitatie- en horecavergunning voor zijn café, maar „hij kon nog weken doorgaan met zijn zaak”, aldus Knip. Volgens Eshuis zelfs maanden.

Het etablissement is gevestigd in de voormalige V&D. Het pand zal wegens binnenstadsvernieuwing worden gesloopt, maar met de verhuurder is afgesproken dat het vijf jaar kan worden geëxploiteerd, aldus Knip.

Grand café De Rechter ging twee tot drie maanden geleden open, zonder exploitatie- en horecavergunning. Ook voor de verbouwing ervan ontbrak een vergunning, stelt de burgemeester. „Hij trok zich nergens iets van aan.”

De gemeente had de uitbater van De Rechter – de zaak staat op naam van O.’s vrouw – voor het ontbreken van de vergunningen per 1 juni een dwangsom van 10.000 euro per dag willen opleggen. De rechter bepaalde echter dat de gemeente daarmee moest wachten tot zes weken na de beslissing over het bezwaarschrift tegen de dwangsom. De commissie bezwaarschriften zou de zaak op 25 juni behandelen.

Onduidelijk is of een onderzoek in het kader van de Wet Bibob, waarmee de overheid horecaexploitanten screent op criminele antecedenten, een rol speelt. Het onderzoek richt zich op een lening, zegt Eshuis.

Tegen kwart voor vijf is de gijzeling ten einde. De 41-jarige O. laat zijn twee vuurwapens achter in de kamer van de wethouder en loopt naar buiten, waar het arrestatieteam hem oppakt.

Bruggink vanaf zijn fiets: „Nou krijgt hij zijn vergunning helemaal niet meer. En gaat-ie ook nog voor jaren de bajes in.”

Een team van onderhandelaars heeft urenlang met de gijzelnemer gesprekken gevoerd. Daarin heeft ook wethouder Kuiper zijn aandeel gehad, meldt het Openbaar Ministerie na afloop. Wat de eis van de gijzelnemer was, is onbekend. Er zijn geen toezeggingen gedaan, volgens de burgemeester. De wethouder zelf had geen bemoeienis met de kwestie-De Rechter.

De gijzelaars zijn ongedeerd. „Ze lachten”, aldus Knip. „Maar ik neem aan dat de klap nog komt.” Opvang is geregeld. „Op het oog zijn ze er goed aan toe”, meldt hoofdofficier van justitie Ben Hendriks. Vanochtend verschenen alle ambtenaren en wethouder Kuiper weer op hun werk.

Dat O. de bestuursvleugel van het stadhuis kon bereiken, komt doordat een tussendeur die normaal gesproken op slot zit, open stond. Knip: „Het is geen fort.”

O. kwam zo’n vijftien jaar geleden uit het Koerdische deel van Irak naar Nederland. Tot vorig jaar dreef hij Mesopotamisch restaurant De Molen in Almelo. O. was de kok, vertelt Eshuis. Het restaurant zal altijd vol. „Je kon op zaterdag alleen terecht als je op tijd reserveerde.”