ziet Dominique Moïsi in Frankrijk en het Westen

Het Westen wil een Amerika terug dat hoop belichaamt. Zoals Frankrijk, dat zelf niet in staat zou zijn een zwarte landgenoot tot president te kiezen, schreef Dominique Moïsi op 10 juni in de Financial Times. Moïsi is senior adviseur bij het Franse Instituut voor Internationale Betrekkingen. Hieronder een ingekorte versie:

‘Als de Amerikaanse verkiezingen in Frankrijk werden gehouden, zou Barack Obama een verpletterende overwinning behalen. Net als de rest van de wereld is ook Frankrijk in de ban van ‘Obamania’, wat niet verrassend is maar in dit land wel een eigen invulling heeft gekregen. Frankrijk is het enige land ter wereld dat óók vindt dat het een universele boodschap heeft te verkondigen. Daarom spiegelt Frankrijk zich aan Amerika.

De Franse Obamania staat voor verlangen naar de terugkeer van een Amerika dat weer een bron van hoop kan vormen, in plaats van een bron van angst. Een Amerika dat wordt bewonderd omdat het zijn wezen heeft hervonden, in plaats van geminacht vanwege zijn beroerde prestaties.

Dit Amerika wordt belichaamd door Obama. En het feit dat in de VS zwart de ‘kleur van hoop’ heeft kunnen worden, is reden Amerika te bewonderen. Maar het is ook een reden voor zelfonderzoek, omdat Frankrijk nog altijd worstelt met zijn koloniale verleden.

Kan een dergelijk fenomeen ook in Frankrijk ontstaan, is de vraag. Nee dat kan niet, was de conclusie op een druk bezochte bijeenkomst in het Instituut voor Politieke Studies in Parijs. In Frankrijk zou iemand met zo’n complexe etnische achtergrond als Obama nooit zo’n hoge politieke positie kunnen krijgen.

Het kost zeker nog één, misschien twee generaties voordat er een ‘Franse Obama’ opstaat. Zowel het onderwijssysteem als het politieke systeem zijn er gewoon nog niet klaar voor zo iemand voort te brengen.

Maar kan Obama ondanks zijn huidskleur ook president worden? Die vraag bleef maar terugkomen tijdens de bijeenkomst, alsof de Fransen bij voorbaat een Amerika wilden aanklagen dat op het laatste moment zijn belofte niet na zal komen. Alsof het ook voor Amerika te vroeg was een kleurling als president te krijgen.

Maar wat ook de uitkomst zal zijn van de presidentsverkiezingen in november, één ding is zeker: dankzij Obama is Amerika weer het emotionele zwaartepunt van de wereld geworden. En deze keer niet op de tragische wijze van 11 september 2001, noch op de negatieve manier van de meeste jaren van Bush’ presidentschap.

Wat de VS heeft verloren aan economische, diplomatieke en militaire invloed kan het land herwinnen met zijn stemmen. Als de kandidaat van de hoop tenminste zijn belofte inlost.’

Lees de volledige columns van Friedman en Moïsi via nrcnext.nl/links