Uitzichtloosheid inspireert Turkse voetballers

Na het winnende doelpunt van Nihat Kahveci (boven) gingen uitbundige Turkse voetbalfans in Rotterdam (deze foto) en Instanbul (rechtsonder) de straat op. (Foto: Dirk-Jan Visser / Rotterdam: 15-06-2008) Na winst van het Turkse nationale team tegen Tsjechie bij het EK voetbal, zijn Turkse Nederlanders massaal de straat op gegaan om de winst van het Turkse elftal te vieren. Hier of het Hofplein in Rotterdam Visser, Dirk-Jan

Turkije3Tsjechië2

Ruststand 0-1. 34. Koller 0-1, 62. Plasil 0-2, 75. Arda 1-2, 87. Nihat 2-2, 89. Nihat 3-2. Scheidsrechter: Fröjdfeldt (Zwe). Toeschouwers: 30.000.

Pas in uitzichtloze situaties komen de Turkse voetballers bij het EK tot hun beste prestaties. Na de wonderbaarlijke zege (2-1) in blessuretijd op Zwitserland van woensdag volgde gisteren een miraculeuze ontsnapping tegen Tsjechië én plaatsing voor de kwartfinales. De Turken wonnen met 3-2 door drie goals in het laatste kwartier.

De meeslepende ontknoping leidde na afloop tot een diepe emotionele kloof. Waar de Turkse spelers uitzinnig van vreugde een rondedans maakten, zaten de meeste Tsjechen verdwaasd op het veld. De geslagenen vroegen zich vertwijfeld af hoe zij een zeker lijkende overwinning – tot de 75ste minuut leidde Tsjechië met 2-0 – konden verspelen.

Die tegengestelde gevoelens vertolkten na afloop ook beide bondscoaches. Waar Fatih Terim van Turkije zijn uitzinnigheid niet kon bedwingen, was zijn collega Karel Brückner een gebroken man. „Op deze manier verliezen is ongelooflijk. Het gaat ons nachten kosten om deze klap te verwerken”, sprak de Tsjech.

De emotionele Terim was nauwelijks in staat een heldere wedstrijdanalyse te geven. „Ik heb maar een mededeling voor de Turken: Ga de straten op, vier feest. Geniet van dit moment. Ik moet mijn spelers een groot compliment maken. Niemand in Turkije zal dit ooit vergeten.”

Een open deur, want de Turken zorgden voor een historische wedstrijd door met een wanhoopsoffensief de wedstrijd volledige te laten kantelen. Met doelpunten van Jan Koller en invaller Jaroslav Plasil had Tsjechië een plek in de kwartfinales binnen handbereik. Maar in de slotfase stonden bij de Turken sterspeler Arda Turan en aanvoerder Nihat Kahveci op.

Net toen de wedstrijd leek te zijn gespeeld, verkleinde Arda Turan een kwartier voor tijd de achterstand tot 2-1. Een fout van doelman Petr Cech, die de bal losliet, zorgde er vervolgens voor dat Nihat drie minuten voor tijd de gelijkmaker kon maken. De eerste strafschoppenserie na een groepswedstrijd leek onvermijdelijk, totdat de spits van Villarreal opnieuw toesloeg. Nihat kreeg de bal op de rand van het strafschopgebied, draaide zich om en schoot via de onderkant van de lat raak: 3-2.

Het was de ontknoping van een krankzinnig kwartier, waarin Turkije ook nog doelman Demirel Volkan kwijtraakte wegens een rode kaart. Hij duwde bij een opstootje spits Jan Koller omver.

Zo spectaculair de wedstrijd eindigde, zo tam was het duel begonnen. Zeker van Turkse zijde, want Tsjechië was voor rust de bovenliggende partij. In de aanval ligt ook de kracht van de Tsjechen, die in de 35-jarige Koller een getergde spits hadden. Hij moest na de verloren partij tegen Portugal voor één wedstrijd zijn plek afstaan aan Milan Baros, maar bewees tegen de Turken zijn waarde. De verdedigers hadden in de eerste helft geen vat op de grote spits en waren na ruim een half uur kansloos toen Zdenek Grygera aan de rechterkant een afgemeten voorzet gaf. Koller zette zijn hoofd tegen de bal en passeerde doelman Demirel: 0-1.

De Turken pakten daarna de zaken energieker aan. Aanvankelijk met weinig succes, want in de 62ste minuut leek Plasil de wedstrijd te hebben beslist met de tweede Tsjechische treffer. Vanaf dat moment lieten de Turkse spelers hun hart spreken en togen fanatiek ten aanval. Het offensief leidde een kwartier voor tijd tot een tegendoelpunt van Arda Turan, de dribbelaar van Galatasay.

Aanvoerder Nihat zorgde daarna voor de ommekeer. Hij hield het hoofd koel, waar veel van zijn teamgenoten aan de opwinding leken te bezwijken. Voortdurend wees hij medespelers erop niet hun hoofd te verliezen, maar rustig te blijven. De aanvoerder wist dat alleen met overleg een ommekeer tot stand gebracht kon worden. En hij gaf daarvan het voorbeeld met twee doelpunten in de slotfase.

Dat doelman Demirel nog onnodig rood kreeg en vervangen werd door veldspeler Tuncay was voor de uitzinnige Turken bijzaak. De Zweedse arbiter Fröjdfeldt liet ruim vijf minuten doorspelen. Om de rode kaart werd niet getreurd, de kwalificatie werd met Turkse uitbundigheid gevierd. Vooral voor coach Fatih Terim, die felle kritiek haf gekregen van de Turkse voetbalpers, is de kwalificatie een welkome opsteker. De Turken spelen vrijdag tegen Kroatië.