Stravinsky en Dick Bos maken poëzie op Oerol

Het Oerol festival groeit onophoudelijk en heeft grootse en internationale ambities. Maar de ziel ligt elders: in oprecht literair locatietheater waarin het landschap een rol speelt.

De buschauffeur is wreed en die ene, felbegeerde jongen van het eiland met z’n sputterende Zündapp-brommer niet minder: ze laten drie zusters, Olga, Masja en Irina, aan een eenzame boerenlandweg in het weiland staan.

De meisjes hebben koffers vol schoenen bij zich, dragen mooie kleren, ze willen trouwen en vooral naar Moskou. Op de dienstregeling bij de bushalte staat dat vanuit Terschelling via Harlingen, Hamburg, Berlijn en Minsk een bus naar Moskou gaat. De meisjes willen mee, maar ze gaan niet. Het verlangen naar de opgeschoten eilandjongens houdt hen tegen. Maar die laten ze in de steek. Deze bewerking van Tsjechovs Drie Zusters door het gezelschap Boogaerdt/ Van der Schoot (eerder te zien op het Festival Boulevard in Den Bosch) past volmaakt bij het Oerol Festival: op een uitgelezen locatie theater maken, waarin het landschap een rol speelt. De toeschouwer weet wat de zusters nog niet weten; ze komen nooit weg uit die barre verlatenheid.

Oerol is een festival dat onophoudelijk groeit, niet alleen in bezoekersaantallen maar ook in status. Het festival begon in kleine schuren waar acteurs en regisseurs met bescheiden middelen toneel maakten. Met de komst van de Amerikaanse regisseur Robert Wilson, die hier het project Walking doet, ‘trekt’ New York en neemt de internationalisering toe – Oerol wil met theatermakers uit New York samenwerken.

Het verlangen naar groter is een begrijpelijke ontwikkeling, zeker nu minister Plasterk (OCW) internationalisering hoog in het vaandel heeft staan. Op Oerol zijn volop grootse theatershows te zien, bijvoorbeeld de Franse groep Gran Reynata die Hollywood, Liza Minnelli en John Travolta in een energiek muzikaal evenement samenvoegt. Puntgaaf verzorgd, overdonderend in effect en technisch vernuft, maar de ware ziel van Oerol ligt naar mijn smaak elders.

Een andere Tsjechov, De bruiloft in combinatie met Les Noces van Igor Stravinsky, gebracht door drie Vlaamse muziek- en theaterensembles (Walpurgis, De Roovers en Spectra) speelt in de manege van Hoorn. Gelukkig is deze bruid niet, ze huilt onophoudelijk terwijl haar bruidegom uit is op geld en de genodigden zich te buiten gaan aan wodka, vechtpartijen en schranspartijen. Haar verdriet is onpeilbaar, net als dat van haar lotgenoten Masje en Olga.

Als het toneelspel ten einde is, blijken de acteurs en actrices verrassend begaafde zangtalenten te zijn die Stravinsky’s muziekwerk over erotiek en verlangen, eenzaamheid en huwelijk, met Russisch gevoel voor pathos en dramatiek brengen. Een andere parel is de hommage die acteur Peter Drost brengt aan de Nederlandse stripheld Dick Bos, de detective die soepel bewegend, onberispelijk gekleed en met verzorgd taalgebruik misdadigers achtervolgt. In zijn spel versmelt Drost op superieure wijze striptekening, filmbeeld en toneelspel.

Het is een voorstelling vol ouderwetse cliffhangers en fijne anachronismen: als Dick Bos achterop een rijdende Ford uit de jaren veertig springt, zegt de speurder: „Dit is pas bumperkleven.” Het zijn deze theatrale, literaire momenten die de poëzie van dit festival uitmaken. Laat dat ook zo blijven.

Impressies van Oerol in tekst, beeld en geluid op nrc.nl/oerol.