Pianovirtuoos bracht jazz naar rockzaal

Als frontman van e.s.t. rekte de overleden jazzpianist Esbjörn Svensson de jazz ingenieus op met pop- en rockelementen.

Svensson Foto Andreas Terlaak Pianist Esbjorn Svensson (midden) van het jazztrio E.S.T. is zaterdag 14 juni 2008 op 44-jarige leeftijd overleden bij een duik ongeval. Foto: Andreas Terlaak Terlaak, Andreas

„Beschouw ons niet als een typisch Scandinavisch fenomeen. Wij voelen helemaal geen speciale verwantschap met bands uit het noorden. e.s.t. is wat ons betreft Europees”, benadrukte de Zweedse jazzpianist Esbjörn Svensson vorig jaar, in de aanloop van zijn optreden met zijn Esbjörn Svensson Trio (e.s.t.) op het North Sea Jazz Festival. ,, Dat we nu in in Amerika goed begrepen worden, is het resultaat van jaren investeren. En daar realiseren ze zich vaak niet eens dat we uit Europa komen”, zei hij in deze krant.

Met de dood van de 44-jarige Esbjörn Svensson, afgelopen zaterdag als gevolg van een duikongeval in de buurt van Stockholm, verliest de Europese jazz een van zijn gezichtsbepalende spelers. Als frontman van het in 1993 gevormde e.s.t. rekte hij op ingenieuze wijze de jazz op met pop- en rockelementen, zonder dat het simpel ging klinken. De vaak spannende stukken in postbop- traditie waren stevig geïmproviseerd en met veel versieringen opgebouwd. Met hier en daar een ingenieuze twist gingen ze de confrontatie aan tussen oude jazz- en volksmuziektradities en eigentijdse elektronica.

Dat Svensson en zijn jeugdvrienden bassist Dan Berglund en drummer Magnus Öström in 2006 als eerste Europese jazzmusici de cover van Amerika’s belangrijkste jazztijdschrift Down Beat sierden, zegt veel over de uitzonderlijke status van het trio. Sinds de Europese doorbraak van e.s.t. in 1999, met de mooie cd From Gagarin’s Point of View, volgden jaar op jaar sterke, avontuurlijke cd’s voor het label ACT. Het trio ontving verschillende internationale jazzprijzen, zoals de European Jazz Award en de BBC Jazz Award, en trok veel jonge liefhebbers aan op pop- en rockpodia.

De muziek probeert telkens nieuwe dingen met ons uit, stelde de in het Zweedse Västeras geboren pianist die in interviews als een bescheiden, introverte man overkwam. Zijn vederlichte spel was intens, sfeervol, soms contemplatief. Svensson probeerde zijn vanuit meditaties verkregen nieuwe inzichten vaak meteen uit op de piano. ,,Improviseren valt ons heel natuurlijk. Jazz, maar we integreren net zo makkelijk klassiek, rock ’n roll en drum ’n bass.”

Hij was zich met zijn trio bewust van de weerstand die in de jazzwereld bestaat tegen hun ‘snelle jongens’-aanpak. e.s.t. was met videoclips te zien op MTV Scandinavië en haalde de Europese pophitlijsten.

,,Bij het ontwikkelen van muziek – thuis, in de studio of op het podium – zijn compromissen uit den boze”, stelde Svensson. ,,Maar is dat proces voltooid, dan zoeken we naar de best mogelijke manier om mensen te bereiken. Of zo’n clip nu kunst is of niet, dat interesseert ons niet. Jazz is niet alleen documenteren, maar ook vooruitkijken. Zolang de muziek maar goed is en aankomt.” Onlangs voltooide e.s.t. het nieuwe album Lencocyte, dat verwacht werd in september.

Zaterdag werd Svensson gewond gevonden in het water en overleed in het ziekenhuis. De politie onderzoekt zijn dood.