Niet alleen de noten, vooral de emoties bij Zimerman

Klassiek Krystian Zimerman, piano. Gehoord: 15/6, Concertgebouw, Amsterdam.

Je zou hem een workaholic kunnen noemen, maar met evenveel recht een waarachtig meester. Want zonder volledige toewijding kan meesterschap niet bestaan. De Poolse pianist Krystian Zimerman komt soms weken zijn Zwitserse studio niet uit om er desnoods 22 uur per etmaal te werken: „Ik heb zoveel te doen! Zoveel nieuwe boeken, zoveel noten die nu eindelijk uitgegeven zijn. Als die komen, blijft het eten staan. Dat is het leven dat ik wil leiden. Zo ben ik gelukkig.”

Zimerman is ook organist en geluidstechnicus, psycholoog en computerfreak, en hij bedenkt op de componist toegesneden verbeteringen op het gebied van pianomechaniek en toetsenbord, waarvoor hij zelfs speciale werktuigen en vervoersmiddelen heeft ontwikkeld. Maar ditmaal had Zimerman geen extra mechaniek voor de Steinway meegenomen.

Was de immer delicaat spelende Zimerman eens de meest bedachtzame, uitgebalanceerde en genuanceerde onder de meesterpianisten, na zijn sabatical van enkele jaren geleden is er een nieuwe Zimerman die niet zozeer uit is op de natuurgetrouwe weergave van de noten, maar veeleer op een reconstructie van de emoties die aan de muziek ten grondslag liggen.

Dat betekent allesbehalve een roekeloze duik in de oersoep van klinkende emoties, want bij Zimerman is iedere uiting de vrucht van een langdurig rijpingsproces.

Als een eigentijdse alchemist distilleert hij de hoogste kwaliteit uit de elementen waaruit een compositie is opgebouwd. Zo betoverde Zimerman zijn publiek met de muzikale wedergeboorte van Bach, Beethoven, Brahms en Szymanowski.

De fijnmazige transparantie, dansende lichtvoetigheid en gouden toonkwaliteit waarmee hij alle stemmen uit Bachs Partita nr. 2 samenvoegde en liet zingen, was van een ongeëvenaarde schoonheid. Woest en ongenaakbaar, maar ook aangrijpend broos en teder, werd Beethovens Sonate nr. 32 op. 111 in één lenige spanningsboog uitgesponnen, met behoud van alle contrasten, tempowisselingen en nuances. Melancholiek, introvert en soms even overmoedig klonken de Klavierstücke op. 119 van Brahms, waarna Zimerman met zijn ultieme vertolking van de lastige Variaties in b, op. 10 een onvergetelijk monument oprichtte voor zijn landgenoot Szymanowski.